Cửa sổ, rèm và đèn ngủ: ánh sáng phòng ngủ theo phong thủy và theo nhịp sinh học
Trả lời ngắn: phòng ngủ tốt là phòng sáng tự nhiên ban ngày và tối gần như hoàn toàn ban đêm. Phong thủy nói phòng ngủ thuộc "âm", cần yên và dịu, nhưng không được ẩm tối quanh năm. Cách làm cụ thể: rèm hai lớp (voan mỏng và vải cản sáng), đèn ngủ ánh vàng đặt thấp, không bật đèn trần sáng trắng trước khi ngủ, và mở rèm đón nắng vào buổi sáng.
Ánh sáng là thứ ảnh hưởng tới giấc ngủ rõ nhất mà người ta lại hay để sau cùng khi làm phòng. Cùng một chiếc giường, phòng có ánh đèn đường lọt qua khe rèm sẽ cho giấc ngủ khác hẳn phòng tối hẳn. Phần dưới đây ghép lời dặn phong thủy về âm dương với những điều đã biết khá rõ về nhịp ngày đêm của cơ thể.
Âm dương trong phòng ngủ hiểu thế nào
Sách phong thủy chia không gian sinh hoạt (phòng khách, bếp) là dương, cần sáng, động; phòng ngủ là âm, cần tĩnh, dịu. Nhưng "âm" không có nghĩa là tối tăm ẩm thấp. Một phòng ngủ không bao giờ có nắng sẽ ẩm mốc, mùi khó chịu, theo chính sách vở là "âm quá thịnh".
Đặt sang ngôn ngữ đời thường: phòng ngủ cần đủ sáng và thông gió ban ngày để khô ráo, và cần tối, yên vào ban đêm để ngủ sâu.
Ánh sáng và nhịp ngày đêm của cơ thể
Cơ thể có một chiếc đồng hồ sinh học được điều chỉnh mạnh nhất bởi ánh sáng. Ánh sáng mạnh buổi sáng giúp tỉnh táo và tối buồn ngủ đúng giờ. Ánh sáng mạnh, nhất là ánh sáng xanh trắng, vào buổi tối làm cơ thể chậm tiết hormone gây buồn ngủ. Vì vậy hai việc quan trọng nhất là mở rèm khi thức dậy và hạ ánh sáng một hai giờ trước khi ngủ.
Chọn rèm: hai lớp là đủ cho hầu hết phòng
- Lớp voan mỏng: ban ngày vẫn lấy sáng mà giữ được riêng tư.
- Lớp vải cản sáng: ban đêm chặn đèn đường, đèn biển hiệu, đèn hành lang chung cư.
Rèm cản sáng nên rộng hơn khung cửa mỗi bên khoảng 15 đến 20 cm và dài chấm sàn, để ánh sáng không lọt qua mép. Thanh treo đặt cao gần trần giúp phòng trông cao hơn.
Màu rèm: phong thủy thích màu ấm dịu cho phòng ngủ như kem, be, xám ấm, xanh rêu nhạt. Màu tối cản sáng tốt hơn nhưng làm phòng nặng; có thể chọn rèm cản sáng có lớp tráng mặt sau, mặt trước vẫn màu sáng.
An toàn dây rèm với trẻ nhỏ
Dây kéo rèm, dây rèm cuốn treo lủng lẳng là rủi ro thắt cổ có thật với trẻ nhỏ. Nhà có trẻ dưới sáu tuổi nên dùng rèm không dây, dây quấn gọn lên móc cao, hoặc bộ chặn dây. Không kê giường, cũi hay ghế trẻ có thể leo ngay cạnh cửa sổ có dây rèm.
Cửa sổ lớn và cửa kính sát sàn
Căn hộ mới hay có cửa kính lớn ra ban công ngay trong phòng ngủ. Đẹp nhưng nóng và thiếu riêng tư. Ngoài rèm hai lớp, có thể dán phim cách nhiệt cho kính, đặt chậu cây cao ở ban công để làm "màn xanh". Phong thủy gọi cửa kính sát sàn đối giường là "tán khí", lời khuyên chung cũng là rèm kín khi ngủ.
Nắng hướng Tây
Phòng ngủ có cửa sổ hướng Tây nóng hầm vào buổi chiều, tường còn tỏa nhiệt tới tối. Cách xử lý từ ngoài vào trong: mái che hoặc lam chắn nắng ngoài cửa sổ, phim cách nhiệt, rèm cản nhiệt, rồi mới tới máy lạnh. Đóng rèm từ trưa giúp phòng mát hơn đáng kể khi đi ngủ.
Đèn ngủ: thấp, vàng, dịu
Đèn ngủ nên đặt thấp hơn tầm mắt khi nằm, ánh vàng ấm (nhiệt độ màu khoảng 2.700K trở xuống), có thể chỉnh độ sáng. Đèn hắt chân tường hoặc đèn cảm biến dọc lối đi ra nhà vệ sinh giúp đi lại ban đêm mà không phải bật đèn trần chói mắt.
Phong thủy dặn không để đèn chiếu thẳng vào mặt người ngủ và không treo đèn chùm nặng trên giường; cả hai lời dặn này đều đúng về giấc ngủ lẫn an toàn.
Đèn trần và đèn đọc sách
Đèn trần phòng ngủ nên có công tắc hai chiều, bật tắt được từ đầu giường, để không phải bước xuống trong bóng tối. Ai đọc sách trước khi ngủ nên dùng đèn đọc có chao chụp, ánh sáng gom vào trang sách thay vì bật cả phòng.
Màn hình điện thoại và đèn báo thiết bị
Đèn báo xanh đỏ của điều hòa, ổ cắm, bộ phát wifi nhấp nháy cả đêm. Có thể dán miếng che nhỏ hoặc chọn thiết bị tắt được đèn báo. Điện thoại nên úp mặt hoặc để ngoài tầm mắt, bật chế độ ánh sáng ấm buổi tối nếu phải dùng.
Phòng ngủ không có cửa sổ
Nhà ống hay có phòng ngủ giữa không cửa sổ. Phong thủy coi đây là phòng "bí khí". Cách bù: quạt hút hoặc quạt cấp gió tươi chạy theo giờ, đèn ban ngày ánh trắng tự nhiên bật buổi sáng để đánh thức cơ thể, máy hút ẩm mùa nồm. Nếu cải tạo được, mở ô kính lấy sáng từ giếng trời là giải pháp tốt nhất.
Bảng nhanh: ánh sáng theo thời điểm
| Thời điểm | Nên | Tránh |
|---|---|---|
| Sáng | Mở rèm, đón nắng | Ngủ nướng trong phòng tối |
| Chiều nắng Tây | Đóng rèm cản nhiệt sớm | Để kính hấp nắng tới tối |
| 1–2 giờ trước ngủ | Đèn vàng thấp, dịu | Đèn trần trắng sáng |
| Khi ngủ | Rèm cản sáng, che đèn báo | Đèn đường lọt khe rèm |
| Dậy đêm | Đèn cảm biến chân tường | Bật đèn trần chói |
Cửa sổ đối diện nhà bên hoặc biển hiệu
Ở phố đông, cửa sổ phòng ngủ thường nhìn thẳng sang cửa sổ nhà đối diện, hoặc ngay biển quảng cáo nhấp nháy cả đêm. Phong thủy gọi những ánh sáng chớp tắt, góc nhọn mái nhà chĩa vào là "sát". Về giấc ngủ, ánh sáng nhấp nháy khó chịu hơn ánh sáng đều. Rèm cản sáng kín mép là cách giải quyết hiệu quả nhất; muốn riêng tư ban ngày thì thêm phim mờ ở nửa dưới kính.
Mở cửa sổ thông gió mỗi ngày
Không khí phòng ngủ đóng kín cả đêm có nồng độ khí CO2 tăng dần, sáng dậy dễ thấy nặng đầu. Mở cửa sổ mười lăm, hai mươi phút mỗi sáng là cách "đổi khí" đơn giản mà phong thủy nào cũng khuyến khích. Mùa nồm ẩm ở miền Bắc thì ngược lại: đóng cửa những ngày nồm, chạy máy hút ẩm, mở lại khi trời hanh.
Ánh sáng cho người làm ca đêm
Người làm ca đêm phải ngủ ban ngày, khi đó rèm cản sáng không còn là chuyện thẩm mỹ mà là điều kiện bắt buộc. Thêm bịt mắt ngủ, tắt chuông điện thoại, và báo trước cho người nhà giờ nghỉ. Khi thức dậy buổi chiều, ra chỗ sáng một lúc để cơ thể nhận tín hiệu ngày.
Đèn cho người cao tuổi
Người lớn tuổi dậy đêm nhiều lần, ngã trong bóng tối là rủi ro thật. Đèn cảm biến chuyển động dọc chân tường từ giường tới nhà vệ sinh, công tắc đầu giường có đèn báo nhỏ để tìm thấy trong tối, là hai món đáng làm nhất. Ánh sáng nên đủ để thấy đường nhưng không chói.
Sắp xếp cho gọn
Một phòng ngủ nhiều đồ sẽ hắt sáng lung tung và khó tối hẳn. Bớt đồ trên mặt tủ đầu giường, chỉ giữ đèn, sách đang đọc và một món nhỏ yêu thích. Nếu thích một điểm nhấn tự nhiên cạnh cửa sổ, một khối đá mặt trăng hay viên đá màu nhạt đặt trên bậu, xa chỗ nắng gắt, vừa đẹp vừa không hắt sáng.