Phòng khách liền bếp: chia khu trong không gian mở, xử lý mùi, tầm nhìn từ cửa chính vào bếp
Trả lời ngắn: phòng khách liền bếp hợp phong thủy khi mỗi khu có ranh giới nhìn thấy được (kệ thấp, đảo bếp, thảm, đèn thả riêng), bếp không nằm ngay trên đường thẳng từ cửa chính vào, và mùi, dầu mỡ được hút đi tốt. Phong thủy kiêng "vào cửa thấy bếp" vì bếp là chỗ giữ lửa của nhà, lộ ra ngoài là "tán tài"; về sinh hoạt, khách bước vào nhìn thẳng chỗ nấu nướng ngổn ngang cũng không đẹp.
Căn hộ hiện nay hầu như đều thiết kế bếp mở liền phòng khách để rộng và sáng. Nhà phố cải tạo cũng hay đập tường ngăn bếp. Không gian mở có nhiều cái lợi, nhưng cũng sinh ra những rắc rối mà nhà có vách ngăn không gặp: mùi, khói, tiếng ồn, và cảm giác "mọi thứ trộn vào nhau". Bài này đi qua cách giữ cái lợi mà bớt cái phiền.
Phong thủy nói gì về bếp mở
Phong thủy truyền thống coi bếp là nơi giữ "hỏa" của gia đình, cần kín đáo, không bị nhìn thẳng từ cửa, không bị gió lùa làm "tắt lửa". Bếp mở không trái nguyên tắc nếu có ranh giới rõ và bếp nấu không lộ thẳng ra cửa. Nhiều thầy phong thủy hiện đại chấp nhận bếp mở, chỉ dặn đặt bếp nấu khuất khỏi trục cửa.
Cửa chính nhìn thẳng vào bếp
Đây là lời kiêng phổ biến nhất. Cách xử lý từ nhẹ tới nặng:
- Đặt kệ trang trí, bình phong hoặc tủ giày cao ngang vai ở lối vào để che tầm nhìn trực tiếp.
- Xoay vị trí bếp nấu sang bức tường bên, để từ cửa nhìn vào chỉ thấy tủ trên hoặc đảo bếp.
- Dùng đảo bếp có mặt quay ra phòng khách làm quầy, che mặt bếp nấu phía sau.
Thực tế, việc che bếp còn giúp gió từ cửa không thổi thẳng vào ngọn lửa bếp gas, giảm nguy cơ tắt lửa và rò gas.
Chia khu bằng đồ nội thất
- Đảo bếp hoặc quầy bar: ranh giới rõ nhất giữa bếp và phòng khách.
- Kệ sách thấp hai mặt: chia khu mà vẫn thông thoáng.
- Lưng sofa quay về phía bếp: sofa làm "bức tường" mềm cho khu khách.
- Thảm riêng cho khu sofa, khu bàn ăn.
- Đèn thả riêng trên bàn ăn, trên đảo bếp.
Mỗi khu có đèn riêng cho phép bật tắt độc lập: ăn tối thì sáng bàn ăn, xem phim thì tắt bớt đèn bếp.
Hút mùi: thứ quyết định
Bếp mở mà hút mùi yếu thì mùi cá chiên, mùi mắm bám vào sofa, rèm cả tuần. Chọn máy hút mùi có công suất phù hợp diện tích, ống thoát ra ngoài tốt hơn loại lọc than tuần hoàn. Bật máy trước khi nấu vài phút và để chạy thêm sau khi tắt bếp. Món nhiều dầu mỡ, khói nên đậy nắp, hạn chế chiên rán ngập dầu.
Dầu mỡ và bề mặt
Dầu mỡ bay ra bám vào trần, tủ, màn hình tivi, lá cây gần bếp. Nên chọn bề mặt dễ lau quanh khu bếp, đặt tivi và sofa vải xa bếp ít nhất vài mét, tránh treo tranh giấy, tranh lụa gần bếp.
Bếp và bồn rửa, tủ lạnh
Phong thủy kiêng bếp (Hỏa) đặt sát bồn rửa và tủ lạnh (Thủy) vì "thủy hỏa xung". Lý do thực tế cũng có: nước bắn vào bếp nóng, tủ lạnh sát bếp làm máy nén chạy nhiều, tốn điện. Khoảng cách giữa bếp và bồn rửa thường để một đoạn mặt bàn chừng 40 đến 60 cm để vừa làm sơ chế vừa tách lửa và nước.
Tiếng ồn
Không gian mở truyền tiếng máy hút mùi, máy rửa bát, tiếng xoong nồi tới phòng khách. Thảm, rèm, sofa vải, kệ sách giúp hấp thụ âm. Chọn thiết bị có độ ồn thấp, chạy máy rửa bát vào giờ không ai xem tivi.
Bàn ăn đặt ở đâu
Bàn ăn nằm giữa bếp và phòng khách là bố cục tự nhiên nhất, vừa gần chỗ dọn món vừa nối hai khu. Phong thủy khuyên bàn ăn không đặt ngay dưới xà ngang lớn, không đối thẳng cửa nhà vệ sinh. Chỗ ngồi của chủ nhà ở bàn ăn tựa tường, nhìn ra không gian chung.
An toàn khi có trẻ nhỏ
Bếp mở nghĩa là trẻ dễ chạy vào khu nấu. Lắp khóa núm bếp, chặn cửa tủ chứa dao kéo và hóa chất tẩy rửa, quay tay cầm xoong chảo vào trong. Có thể dùng cổng chặn ở lối vào bếp trong giai đoạn con tập đi.
Bảng tình huống
| Tình huống | Cách xử lý |
|---|---|
| Cửa chính nhìn thẳng bếp nấu | Bình phong, tủ cao, xoay bếp |
| Mùi bám sofa | Hút mùi ống thoát ngoài, đặt sofa xa |
| Thiếu ranh giới | Đảo bếp, kệ thấp, thảm, đèn riêng |
| Bếp sát bồn rửa | Chừa mặt bàn 40–60 cm |
| Trẻ nhỏ chạy vào bếp | Khóa núm, chặn tủ, cổng chặn |
Thông gió tự nhiên
Không gian mở chỉ thực sự dễ chịu khi có gió đối lưu: cửa sổ khu bếp và cửa ban công phòng khách mở cùng lúc tạo luồng gió xuyên. Nhà ống có giếng trời thì đặt bếp gần giếng trời để khói bay lên.
Gas và an toàn cháy
Bình gas đặt nơi thoáng, xa nguồn nhiệt, kiểm tra dây dẫn định kỳ. Khi ngửi thấy mùi gas: không bật tắt công tắc điện, không bật lửa, mở cửa thông gió, khóa van và ra ngoài gọi người hỗ trợ. Không gian mở càng cần đầu báo khói, báo gas.
Tủ lạnh trong không gian mở
Tủ lạnh lớn đặt lộ giữa phòng khách nhìn khá nặng nề. Tủ âm vào hốc tủ bếp, hoặc đặt ở đầu dãy tủ phía xa phòng khách, giúp không gian gọn. Chừa khe thoát nhiệt hai bên và phía sau theo hướng dẫn của hãng, kẻo tủ chạy nóng, tốn điện. Phong thủy chỉ dặn tủ lạnh không sát bếp và không đối thẳng cửa chính, hai điều này cũng hợp lý về kỹ thuật.
Bếp mở trong nhà ống
Nhà ống thường đặt bếp ở cuối tầng trệt, phòng khách ở mặt tiền. Khi đập tường thông suốt, cửa chính và bếp thành một đường thẳng dài, đúng thế "xuyên tâm" mà phong thủy hay nói. Đặt cầu thang, tủ cao hoặc bàn ăn có tủ buffet ở giữa nhà để ngắt đường thẳng đó, đồng thời tạo chỗ cất đồ. Cách này cũng giúp gió từ cửa chính không thổi thẳng vào bếp gas.
Đèn cho khu bếp
Bếp cần ánh sáng trắng đủ mạnh trên mặt bàn sơ chế để nhìn rõ thực phẩm và dao thớt. Đèn led dưới tủ trên là lựa chọn tốt. Phòng khách liền kề thì dùng ánh sáng ấm hơn. Hai khu hai kiểu ánh sáng, bật tắt riêng, sẽ tạo ranh giới tự nhiên mà không cần tường.
Mùi rác và thùng rác
Thùng rác bếp đặt lộ trong không gian mở là nguồn mùi và ruồi. Dùng thùng có nắp, đặt trong tủ dưới bồn rửa hoặc tủ rác kéo, đổ rác hữu cơ mỗi ngày. Phong thủy gọi rác ứ đọng là uế khí; ai cũng đồng ý điều này.
Bàn ăn gấp, bàn ăn kéo dài
Căn hộ nhỏ có thể dùng bàn ăn kéo dài: ngày thường gọn cho hai, ba người, cuối tuần kéo ra cho cả nhà. Bàn gấp gắn tường hợp studio. Lối đi quanh bàn khi có người ngồi nên chừa khoảng 70 đến 90 cm để người khác đi qua sau lưng ghế mà không phải nhờ đứng dậy.
Một điểm nhấn cho khu sinh hoạt chung
Không gian mở cần một điểm nhìn để mắt dừng lại khi bước vào: một kệ sách đẹp, một bức tranh lớn, hay một món đồ trên đảo bếp. Ai thích tìm hiểu thêm về cách phong thủy nhìn bếp và phòng khách có thể đọc sách phong thủy nhà ở phổ thông, chọn sách giải thích lý do chứ không chỉ liệt kê điều kiêng.