Tranh treo phòng khách: chọn đề tài, kích thước, chiều cao treo và những tranh nên cân nhắc
Trả lời ngắn: tranh phòng khách nên có đề tài tươi sáng, yên bình hoặc mang ý chúc tốt lành, kích thước khoảng hai phần ba chiều dài sofa nếu treo phía trên sofa, tâm tranh cao chừng 145 đến 155 cm tính từ sàn, hoặc mép dưới cách lưng sofa khoảng 20 đến 30 cm. Với tranh có hướng như thuyền buồm, ngựa phi, cá bơi, phong thủy khuyên cho hướng "đi vào nhà" chứ không "đi ra cửa". Những đề tài u buồn, dữ dằn, chiến trận, cảnh đổ nát nên cân nhắc trước khi treo ở nơi cả nhà và khách nhìn hằng ngày.
Tranh là món dễ đổi nhất mà lại có ảnh hưởng lớn nhất tới cảm giác của phòng khách. Một bức tranh đẹp, đúng cỡ, treo đúng tầm có thể làm cả căn phòng có hồn; một bức tranh quá nhỏ, treo quá cao thì lạc lõng. Bài này nói cả hai chuyện: ý nghĩa được gán cho các đề tài quen thuộc và cách treo cho đẹp mắt.
Đề tài tranh và ý nghĩa thường được gán
| Đề tài | Ý nghĩa được gán | Lưu ý |
|---|---|---|
| Thuận buồm xuôi gió | Công việc trôi chảy | Mũi thuyền hướng vào nhà |
| Cửu ngư (chín con cá) | Dư dả, sung túc | Cá bơi vào trong |
| Mã đáo thành công | Thành công, nhanh chóng | Ngựa chạy vào nhà, không phi ra cửa |
| Hoa mẫu đơn | Phú quý, hạnh phúc | Hợp phòng khách và phòng ngủ vợ chồng |
| Tùng hạc | Trường thọ | Hợp nhà có ông bà |
| Sơn thủy, núi sông | Vững chãi, có chỗ dựa | Núi treo sau lưng chủ nhà |
| Phong cảnh làng quê | Bình yên | Dễ hợp mọi nhà |
Những ý nghĩa này là quy ước văn hóa, giúp người chọn tranh có câu chuyện để kể. Không bức tranh nào tự mang tài lộc tới.
Tranh nên cân nhắc
Phong thủy và cảm giác thường ngày đều khuyên tránh trong phòng khách: tranh chiến trận, thú dữ nhe nanh, cảnh hoang tàn, lá úa rụng, chân dung người buồn bã, tranh trừu tượng màu tối gắt. Tranh thác nước lớn đổ ập xuống đầu người ngồi bị coi là "nước đổ lên đầu", cảm giác nặng nề. Đây không phải điều cấm, người yêu nghệ thuật vẫn treo, chỉ nên chọn vị trí không đối diện chỗ ngồi chính.
Hướng của thuyền, ngựa, cá
Tranh có chuyển động thì hướng chuyển động nên đi vào trong nhà. Đứng ở cửa chính nhìn vào, thuyền buồm phải tiến vào, ngựa phải chạy vào, cá bơi vào. Lý do phong thủy là "đón tài lộc vào". Lý do thị giác cũng có: chuyển động hướng vào trong làm mắt người bước vào được dẫn vào phòng, cảm giác chào đón.
Kích thước tranh so với tường
- Treo trên sofa: chiều ngang tranh khoảng hai phần ba chiều dài sofa.
- Treo trên tường trống: tranh chiếm khoảng hai phần ba tới ba phần tư khoảng tường muốn lấp.
- Bộ tranh nhiều tấm: coi cả bộ là một khối, khe giữa các tấm khoảng 5 đến 10 cm.
Tranh quá nhỏ trên tường lớn là lỗi hay gặp nhất, làm phòng trông trống và lạc lõng.
Chiều cao treo
Quy tắc thông dụng trong trưng bày là tâm tranh ngang khoảng 145 đến 155 cm từ sàn, gần tầm mắt người đứng. Khi treo trên sofa, ưu tiên mép dưới cách lưng sofa khoảng 20 đến 30 cm để tranh và sofa thành một cụm, người ngồi tựa đầu không chạm khung.
Phòng trần cao có thể nâng lên một chút, nhưng đừng treo sát trần, người ngồi phải ngửa cổ mới thấy.
Tranh sau lưng chủ nhà
Phong thủy hay khuyên treo tranh núi non phía sau chỗ ngồi của chủ nhà, coi như "tựa núi". Treo tranh thác nước, sông chảy phía trước mặt hoặc ở bức tường đối diện, coi như "nhìn sông". Bố cục núi sau, nước trước là ý tưởng lâu đời của phong thủy Loan đầu.
Khung tranh và chất liệu
Tranh sơn dầu, acrylic nên có khung chắc. Tranh in canvas nhẹ, hợp nhà thuê. Tranh lụa, tranh giấy dễ ẩm mốc ở phòng khách gần cửa, nên đóng khung kính hoặc mica. Tranh đá quý, tranh gắn đá nặng hơn ta tưởng, phải dùng móc chịu lực.
Treo cho chắc
Đinh nhỏ trên tường thạch cao không giữ được tranh lớn. Dùng tắc kê nở, vít, móc treo đúng tải trọng; tranh lớn treo hai điểm để không xô lệch. Tranh treo trên chỗ ngồi phải được bắt chắc hơn mọi chỗ khác, vì nếu rơi là rơi xuống đầu người.
Ánh sáng cho tranh
Tranh đẹp cần ánh sáng: đèn rọi tranh gắn phía trên, ánh vàng ấm, không chiếu thẳng gây lóa. Tránh treo tranh nơi nắng chiếu trực tiếp nhiều giờ, màu sẽ phai, giấy sẽ ố.
Tranh và màu tường
Tường màu sáng hợp hầu hết tranh. Tường màu đậm như xanh rêu, xanh than làm tranh khung vàng, tranh màu sáng nổi bật. Phong thủy gợi ý chọn tranh có tông hợp mệnh chủ nhà; đơn giản hơn là chọn tranh có một màu lặp lại từ gối, thảm, rèm, để căn phòng liền mạch.
Bộ tranh tứ quý, tứ bình
Tranh tứ quý (mai, lan, cúc, trúc) hoặc bộ bốn mùa treo thành hàng dọc hai bên hoặc hàng ngang là kiểu treo truyền thống. Thứ tự từ trái sang phải theo mùa xuân, hạ, thu, đông khi nhìn vào. Bộ tranh này hợp phòng khách có bộ bàn ghế gỗ.
Bảng tóm tắt cách treo
| Mục | Gợi ý |
|---|---|
| Tranh trên sofa | Rộng khoảng 2/3 sofa, cách lưng sofa 20–30 cm |
| Tâm tranh tường trống | Khoảng 145–155 cm từ sàn |
| Tranh có hướng | Hướng vào nhà |
| Tranh nặng | Tắc kê, móc chịu lực, hai điểm treo |
| Ánh sáng | Đèn rọi vàng ấm, tránh nắng trực tiếp |
Tranh chữ thư pháp
Tranh thư pháp chữ Hán như Phúc, Lộc, Thọ, Nhẫn hay chữ Việt viết thư pháp như Tâm, An, Phúc rất được ưa chuộng ở phòng khách. Điều quan trọng là hiểu nghĩa chữ và biết đọc đúng chiều. Treo ngược chữ Phúc là tục của một số vùng ở Trung Hoa vào dịp Tết với ý "phúc đến", không phải cách treo cố định cả năm. Câu đối, chữ có nội dung đạo lý nên treo ở chỗ trang trọng, ngang tầm mắt, không treo gần nhà vệ sinh hay lối đi giày dép.
Ảnh gia đình trong phòng khách
Ảnh chụp gia đình sum họp, ảnh con cháu là đề tài gần gũi nhất. Phong thủy khuyên ảnh phòng khách nên vui tươi, đông đủ; ảnh người đã khuất nên ở ban thờ hoặc phòng riêng. Gom ảnh thành một mảng có khung đồng điệu thay vì rải rác khắp tường sẽ gọn mắt hơn.
Tranh khi nhà có trẻ nhỏ
Trẻ nhỏ chạy nhảy trong phòng khách, tranh kính treo thấp dễ bị va vỡ. Giai đoạn con nhỏ nên dùng tranh canvas không kính hoặc khung mica, treo cao hơn tầm với. Tranh do con vẽ đóng khung đơn giản cũng là món trang trí làm phòng ấm áp và khiến con vui.
Thay tranh theo mùa
Không cần một bức tranh treo mãi. Nhiều nhà thay tranh vào dịp Tết bằng tranh hoa đào, hoa mai, rồi đổi sang phong cảnh mát mắt vào mùa hè. Đổi tranh là cách làm mới phòng khách rẻ nhất, cũng hợp với ý phong thủy rằng không gian cần được "làm mới khí" định kỳ.
Mua tranh: hỏi gì trước khi trả tiền
Hỏi rõ tranh vẽ tay hay in, chất liệu, có bảo hành màu không, khung gỗ hay nhựa. Cẩn thận với lời chào bán kiểu "tranh này có thầy khai quang, treo vào là phát", giá đội lên nhiều lần vì một lời hứa không ai kiểm được. Tranh đẹp là tranh mình thích nhìn mỗi ngày.
Khi muốn tranh mang ý chúc lành
Nếu cả nhà thích ý nghĩa sung túc của tranh cá chép, cửu ngư, có thể chọn tranh vẽ tay hoặc in đẹp, kết hợp với một món nhỏ cùng ý như tượng cá chép phong thủy trên kệ thấp. Một hai món đồng điệu là đủ, bày nhiều đề tài cùng lúc dễ rối mắt.