Cửa chính nhìn thẳng ra ban công: thế xuyên đường, gió lùa và cách giữ riêng tư trong căn hộ
Trả lời ngắn: khi mở cửa chính là thấy ngay ban công hoặc cửa sổ lớn ở cuối nhà trên một đường thẳng, dân gian gọi là thế xuyên tâm hay xuyên đường, cho rằng khí tốt vừa vào đã đi thẳng ra, không đọng lại. Phía sau lời giải thích ấy là những điều đo được: gió lùa mạnh đập cửa, bụi đi qua cả nhà, và người ngoài cửa nhìn thấu vào trong. Một vật chắn có khe hở đặt cách cửa vài bước, như bình phong thấp, kệ hở hay chậu cây lớn, xử lý được cả ba.
Rất nhiều căn hộ hai phòng ngủ được thiết kế theo kiểu một trục thẳng: cửa chính, hành lang ngắn, phòng khách, rồi ban công. Thiết kế này giúp phòng khách sáng và thoáng, nên người thiết kế thích. Nhưng chính trục thẳng đó lại là điều người theo phong thủy ngại nhất khi đi xem căn.
Vì sao phong thủy ngại trục thẳng
Phong thủy coi khí như dòng nước: chảy chậm, uốn lượn thì tụ lại nuôi dưỡng; chảy thẳng và nhanh thì cuốn đi. Cửa chính là nơi khí vào, ban công hay cửa sổ lớn là nơi khí ra. Hai cửa thẳng hàng thì dòng khí không dừng ở phòng khách, nơi gia đình sinh hoạt, mà lao thẳng ra ngoài. Lời giải thích thường đi kèm là tiền vào tay này ra tay kia, khó giữ của.
Cũng nên biết có người theo trường phái khác ít quan tâm tới trục này, mà chú trọng hướng cửa và vị trí theo tuổi hơn. Mức độ coi trọng thế xuyên tâm vì thế khác nhau giữa các thầy.
Những gì đo được: gió, bụi, nhiệt và tầm nhìn
- Gió lùa: khi mở cùng lúc cửa chính và cửa ban công, gió đi một đường thẳng, cửa dễ sập mạnh, có thể kẹp tay trẻ nhỏ. Ở tầng cao, gió lùa mạnh có thể thổi bay giấy tờ, làm đổ đồ nhẹ.
- Bụi và mùi: bụi từ hành lang và mùi từ thang máy theo gió đi thẳng vào sâu trong nhà.
- Nhiệt: căn hướng Tây có nắng chiều chiếu sâu theo trục, sàn phòng khách nóng tới tận cửa.
- Riêng tư: người đứng ngoài hành lang, khi cửa mở, nhìn thấy toàn bộ phòng khách và ban công, kể cả người đang ngồi trong nhà.
Cách xử lý đơn giản nhất: vật chắn có khe
Mục tiêu không phải là bịt kín, mà là bẻ dòng: để gió và tầm nhìn phải đi vòng một chút. Vật chắn nên đặt cách cửa chính khoảng 1,2 tới 1,8 m, đủ để người bước vào vẫn có chỗ đứng thay giày rồi đi vòng qua.
| Vật chắn | Chiều cao gợi ý | Hợp với |
|---|---|---|
| Bình phong gỗ có nan | 1,6 – 1,9 m | Căn có sảnh vào rộng, muốn che hẳn phòng khách |
| Kệ hở hai mặt | 1,2 – 1,8 m | Căn cần thêm chỗ để đồ, muốn giữ sáng |
| Tủ giày cao đặt vuông góc với cửa | 1,0 – 1,2 m | Căn chật, chỉ cần che phần thấp và có chỗ ngồi thay giày |
| Chậu cây lớn, cây cao tán rộng | 1,2 – 1,8 m | Căn đủ sáng để cây sống, muốn mềm mại |
| Rèm vải mỏng treo ray trần | Từ trần tới sàn | Căn đi thuê, muốn linh hoạt |
Khi đặt vật chắn, nhớ chừa lối đi đủ rộng để khiêng tủ lạnh, sofa và để cáng cứu thương đi qua được khi cần. Một lối đi dưới 80 cm là bắt đầu chật.
Bố trí phòng khách theo hướng giữ chân
Ngoài vật chắn, cách đặt sofa cũng thay đổi dòng đi lại. Đặt sofa vuông góc với trục cửa, lưng sofa quay về phía cửa chính, sẽ tạo ra một bức tường mềm; người bước vào phải đi vòng quanh sofa để ra ban công. Một tấm thảm lớn dưới bàn trà cũng tạo cảm giác vùng sinh hoạt riêng, khiến mắt dừng lại ở giữa phòng thay vì lướt thẳng ra ngoài.
Tránh đặt gương lớn ở cuối trục, đối diện cửa chính. Nhiều người nghĩ gương sẽ phản khí trở lại, nhưng thực tế gương đối cửa khiến người bước vào giật mình vì thấy bóng mình, và làm trục thẳng trông còn dài hơn.
Rèm và cửa ban công
Rèm hai lớp ở ban công, một lớp voan mỏng và một lớp dày, giúp kiểm soát được cả nắng lẫn tầm nhìn từ ngoài vào. Ban ngày kéo lớp voan, nắng vào dịu và người ở tòa đối diện không nhìn rõ trong nhà. Buổi tối kéo lớp dày. Nếu ban công hướng Tây, lớp rèm dày chống nắng sẽ làm phòng khách mát hơn hẳn vào buổi chiều.
Cửa ban công nên có chốt giữ ở vị trí mở để không bị gió lùa đóng sập. Với nhà có trẻ nhỏ, thêm khóa ở tầm cao và lưới an toàn ở lan can ban công là điều nên làm trước mọi chuyện khác.
Cây xanh: vừa chắn vừa làm đẹp
Cây thường được chọn để đặt giữa trục là các loại thân thẳng, tán rộng vừa phải, chịu được bóng bán phần trong nhà: kim tiền, phát tài, bàng Singapore, trầu bà cột, dứa cảnh lớn. Cây đặt sát ban công thì chịu nắng tốt hơn. Nên dùng chậu có bánh xe để dễ di chuyển khi lau nhà và đĩa hứng nước để không thấm sàn gỗ.
Ai muốn đặt thêm một món theo quan niệm dân gian ở giữa trục, những vật có hình tròn, mềm mại thường được chọn hơn vật nhọn. Có thể xem các mẫu chuông gió và khánh treo treo phía trong cửa ban công, chọn loại tiếng nhẹ để không làm phiền hàng xóm.
Mùa nồm và mùa mưa bão: trục thẳng có lợi và có hại
Ở miền Bắc, những ngày nồm ẩm cuối đông đầu xuân, trục thẳng từ cửa ra ban công lại là điều có lợi nếu biết dùng: đóng kín cả hai đầu khi trời nồm để hơi ẩm không tràn vào, rồi mở thông khi trời hanh để gió đi qua làm khô sàn tường. Ngược lại, mùa mưa bão ở miền Trung và miền Nam, gió giật theo trục thẳng có thể thổi mưa tạt vào sâu trong nhà nếu cửa ban công không kín.
Vì vậy khi xem căn có trục thẳng, nên kiểm tra kỹ gioăng cao su của cửa ban công, độ dốc thoát nước ở sàn ban công và ngưỡng cửa có đủ cao để nước mưa không tràn vào phòng khách hay không. Những chi tiết nhỏ này quyết định căn nhà khô ráo hay ẩm mốc trong nhiều năm, và sửa sau khi đã ở thì tốn kém hơn nhiều.
Một ví dụ bố trí cụ thể
Hình dung một căn hai phòng ngủ khoảng 70 m², cửa chính mở vào sảnh nhỏ, phòng khách và bếp mở liền nhau, ban công ở cuối. Cách bố trí gọn thường thấy: tủ giày cao khoảng 1,1 m đặt vuông góc với tường ngay bên phải cửa, mặt tủ có chỗ để chìa khóa và một chậu cây nhỏ; tiếp theo là sofa ba chỗ quay lưng về phía sảnh, cách tủ giày một lối đi khoảng 90 cm; trước sofa là thảm và bàn trà; sát ban công là một chậu bàng Singapore lớn đặt lệch sang một bên. Người bước vào thấy tủ giày và lưng sofa trước, sau đó mới thấy ban công qua tán cây. Không có món đồ nào đặc biệt, chi phí gần như bằng không so với việc mua sắm nội thất bình thường.
Khi nào không cần làm gì cả
Nếu cửa chính và ban công không thẳng hàng hẳn mà lệch nhau một đoạn, nếu giữa hai cửa đã có tường ngăn, tủ bếp hay quầy bar, hoặc nếu căn hộ đủ dài để từ cửa không nhìn rõ ban công, thì thế xuyên tâm gần như đã được bẻ sẵn. Khi đó không cần thêm vật chắn, chỉ cần giữ thói quen không mở toang cả hai cửa cùng lúc khi trời gió to.