Tiểu cảnh nước, hòn non bộ ở ban công và sân nhỏ: chống muỗi, tải trọng, điện máy bơm và hướng đặt
Trả lời ngắn: Tiểu cảnh nước ở ban công nên nhỏ vừa phải, nước chảy liên tục hoặc có cá ăn bọ gậy để không thành ổ muỗi; máy bơm cắm qua ổ có chống giật, dây đi kín; bể đặt sát tường chịu lực. Phong thủy ưa nước chảy hướng vào nhà, nước trong sạch; nước đục đọng thì bị coi là khí xấu, cũng là nơi sinh muỗi thật.
Thác nước mini, bể cá nhỏ, hòn non bộ trên ban công là món nhiều gia đình thích vì tiếng nước róc rách dễ chịu và theo phong thủy, nước là biểu tượng của tài lộc lưu thông.
Nhưng nước ngoài trời có những rủi ro mà chậu cây không có: muỗi sinh sản trong nước đọng, máy bơm dùng điện ở nơi ẩm ướt, bể đá nặng trên sàn đua. Làm đúng thì được cả đẹp lẫn an toàn.
Ý nghĩa của nước trong phong thủy
Nước được coi là tài, là khí lưu thông. Nước động, trong, chảy nhẹ được ưa hơn nước tĩnh. Nhiều sách khuyên nước nên chảy hướng vào trong nhà, như tiền chảy vào.
Cũng có lời nhắc không đặt nước quá nhiều, quá lớn so với không gian, vì "thủy quá" lại thành ẩm thấp. Ý này khớp với thực tế: bể lớn trên ban công nhỏ làm ẩm, mốc tường.
Chọn cỡ tiểu cảnh vừa với ban công
Ban công căn hộ hợp tiểu cảnh nhỏ: một chậu gốm có thác mini, một bể đá vài chục lít. Hòn non bộ lớn, bể cá trăm lít hợp sân đất hoặc sân thượng có kết cấu chịu tải.
Tiểu cảnh không chiếm lối đi ra ban công và không chắn cửa thoát hiểm.
Tải trọng: nước và đá rất nặng
Mỗi lít nước nặng khoảng một ký; bể vài trăm lít cộng đá, đất có thể nặng hàng trăm ký dồn vào một điểm. Ban công đua ra có giới hạn chịu tải.
Đặt bể sát tường nhà, gần dầm cột; với bể lớn nên hỏi ban quản lý hoặc người có chuyên môn kết cấu trước.
Muỗi: vấn đề số một của nước ngoài trời
Nước tĩnh dù chỉ trong đĩa nhỏ vài ngày cũng đủ cho muỗi đẻ trứng. Tiểu cảnh nước cần nước chảy liên tục, hoặc nuôi vài con cá nhỏ ăn bọ gậy.
Khi máy bơm tắt lâu, khi đi vắng, nên rút nước hoặc thả cá. Mùa mưa kiểm tra mọi chỗ đọng nước quanh tiểu cảnh.
Máy bơm và điện ở nơi ẩm
Máy bơm chìm dùng điện ngay trong nước là nguy cơ giật nếu dây hở. Chọn máy bơm có chứng nhận an toàn, dây nguyên vẹn, cắm qua ổ có thiết bị chống giật.
Ổ cắm ngoài trời có nắp che mưa, không dùng ổ nối dài thông thường kéo ra ban công. Rút điện trước khi vệ sinh bể.
Tiếng nước: êm hay ồn
Tiếng róc rách nhẹ dễ chịu, nhưng thác nước chảy mạnh ban đêm có thể làm phiền giấc ngủ của chính nhà mình và hàng xóm.
Máy bơm có điều chỉnh lưu lượng, hẹn giờ tắt ban đêm giúp giữ tiếng nước ở mức vừa phải.
Hướng đặt theo phong thủy
Nhiều sách khuyên đặt nước ở hướng Bắc (hành Thủy), Đông hoặc Đông Nam (Thủy sinh Mộc). Tránh đặt nước sát bếp, sát ban thờ, hay ngay sau chỗ ngồi chính theo một số trường phái.
Các trường phái tính hướng khác nhau; nếu ban công chỉ có một chỗ đặt hợp lý về kết cấu, an toàn điện, ưu tiên chỗ đó.
Dòng nước chảy vào hay ra
Quan niệm phổ biến là dòng nước nên chảy hướng vào nhà. Với thác mini, xoay mặt thác về phía cửa phòng khách là cách đáp ứng ý này mà không tốn thêm gì.
Đừng để nước bắn ra sàn gây trơn trượt hay ngấm vào chân tường.
Nước trong: vệ sinh định kỳ
Nước đục, có rêu xanh, có mùi bị coi là khí xấu, và cũng là nơi vi khuẩn, muỗi sinh sôi. Thay một phần nước mỗi tuần, cọ rêu, rửa lõi lọc máy bơm.
Nắng chiếu thẳng làm rêu mọc nhanh; một chút bóng râm giúp nước trong lâu hơn.
Cá trong tiểu cảnh nhỏ
Vài con cá bảy màu, cá chép nhỏ giúp ăn bọ gậy và làm tiểu cảnh sinh động. Bể nhỏ ngoài trời nóng lên nhanh mùa hè; cần bóng râm, mực nước đủ sâu.
Không thả quá nhiều cá; nước bẩn nhanh, cá chết lại thành mùi.
Hòn non bộ: đá, cây và rêu
Hòn non bộ ghép đá có cây nhỏ, rêu, thác nước là nghệ thuật truyền thống. Đá ghép phải chắc, xi măng không làm nước kiềm quá cho cá.
Cây trên non bộ cần chọn loài chịu ẩm, rễ nhỏ; cắt tỉa để giữ tỷ lệ.
Trẻ nhỏ và nước
Trẻ nhỏ có thể đuối nước trong lượng nước rất nông. Bể nước, chậu nước ở nơi trẻ chơi phải có lưới che hoặc nắp, hoặc đặt ở nơi trẻ không ra một mình.
Đây là phần an toàn quan trọng nhất của mọi tiểu cảnh nước trong nhà có trẻ.
Ẩm tường và mốc quanh tiểu cảnh
Nước bắn, hơi ẩm liên tục làm tường quanh tiểu cảnh dễ mốc, bong sơn. Đặt cách tường một chút, lót tấm chống thấm phía sau.
Ẩm mốc là thứ phong thủy gọi là "âm thấp", cũng là thứ ảnh hưởng hô hấp của người nhạy cảm.
Khi không còn thời gian chăm
Tiểu cảnh nước bỏ bê nhanh chóng thành bể nước bẩn đầy muỗi. Nếu biết mình bận, chọn dạng nước tối giản như chậu thác mini nhỏ dễ vệ sinh, hoặc thay bằng tiểu cảnh khô: sỏi trắng tạo hình dòng nước, đá và cây.
Tiểu cảnh khô kiểu Nhật vẫn gợi được ý "nước" mà không có muỗi.
Chi phí điện và nước của tiểu cảnh
Máy bơm nhỏ chạy cả ngày tiêu thụ điện không nhiều nhưng cộng dồn theo tháng vẫn đáng kể; nước bay hơi mùa nắng phải bổ sung thường xuyên. Hẹn giờ máy bơm chạy vào giờ có người ở nhà là cách vừa tiết kiệm vừa giữ nước động.
Kiểm tra ống dẫn, khớp nối định kỳ để không rò rỉ âm thầm làm ướt sàn và tốn nước.
Tiểu cảnh nước trong nhà: cẩn thận hơn ngoài ban công
Đặt thác mini trong phòng khách gần ổ điện, đồ gỗ, thiết bị điện tử cần chú ý nước bắn và độ ẩm. Đặt trên khay chống tràn, xa ổ cắm, có lối dây gọn.
Phòng ngủ thường không được khuyên đặt nước theo phong thủy; về thực tế, tiếng nước và độ ẩm cũng không hợp giấc ngủ của nhiều người.
Mùa lạnh miền Bắc: bảo vệ bể và cá
Nhiệt độ xuống thấp làm cá nhiệt đới yếu, máy bơm ngoài trời có thể hỏng khi trời rét đậm kéo dài. Che chắn gió, giảm giờ bơm, chuyển cá vào trong nhà nếu cần.
Đá ghép non bộ hút nước rồi gặp lạnh có thể nứt; kiểm tra lại các mối ghép sau mùa đông.
Bể cá trong nhà và tiểu cảnh nước: khác nhau chỗ nào
Bể cá trong nhà là hệ sinh thái khép kín cần lọc, sục khí, kiểm soát nhiệt độ; tiểu cảnh nước ngoài ban công chủ yếu là nước động trang trí. Đừng thả cá cảnh đắt tiền, cần chăm kỹ vào tiểu cảnh ngoài trời nắng gió.
Nếu muốn nuôi cá cảnh đúng nghĩa, một bể cá trong nhà có thiết bị đầy đủ sẽ an toàn cho cá hơn, và phong thủy cũng có những lời khuyên riêng về vị trí bể cá trong phòng khách.
Vật phẩm đi cùng tiểu cảnh nước
Nhiều nhà đặt tượng cá chép, cóc ngậm tiền hay thuyền buồm nhỏ cạnh tiểu cảnh như một lời chúc. Món đặt cạnh nước nên chịu ẩm: đồng, đá, gốm men.
Thuyền buồm nhỏ đặt cạnh nguồn nước, mũi hướng vào nhà, là món nhiều người chọn với ý thuận buồm xuôi gió; có thể tham khảo thuyền buồm ở Thế Giới Phong Thủy, chọn chất liệu chịu ẩm, không gỉ.