Bố trí công năng nhà ống bốn tầng: tầng nào để gì, phòng thờ ở đâu, nhà vệ sinh xếp chồng ra sao

Trả lời ngắn: một cách bố trí hay gặp cho nhà ống bốn tầng là tầng trệt để xe, phòng khách, bếp ăn; tầng hai và tầng ba là phòng ngủ; tầng bốn có phòng thờ phía trước và sân phơi, sân thượng phía sau. Nhà vệ sinh các tầng xếp chồng thẳng hàng để ống thoát đi thẳng, ít tắc, ít thấm. Người già nên ngủ tầng thấp nhất có phòng ngủ. Phòng thờ ở tầng trên cùng vì không có người đi lại phía trên, theo quan niệm truyền thống.

Nhà ống bốn tầng trên mảnh đất 4 m nhân 16 m là mẫu nhà rất phổ biến ở đô thị Việt Nam. Diện tích mỗi sàn không lớn, nên chia công năng giữa các tầng gần như quyết định ngôi nhà dễ sống hay mệt mỏi. Bài này đưa ra một sơ đồ gốc, rồi bàn lý do của từng chỗ.

Sơ đồ gợi ý

Tầng trệt: xe, khách, bếp

Phần lớn nhà ống phải để xe máy ở tầng trệt. Phòng khách vì thế thường gộp với chỗ để xe phía trước. Bếp đặt phía sau, cạnh giếng trời hoặc sân sau để thoát khói và mùi. Phong thủy có vài lưu ý về bếp: không đặt bếp nấu thẳng hàng với cửa chính, không đặt bếp dưới nhà vệ sinh tầng trên, không đặt bếp nấu sát chậu rửa. Những điều này đều có lý do thực tế: bếp nhìn thẳng ra cửa thì gió lùa và người nấu bị gián đoạn, bếp dưới nhà vệ sinh thì nguy cơ thấm dột nhỏ giọt xuống khu nấu ăn.

Phòng ngủ: ai ở tầng nào

Người lớn tuổi nên ngủ ở tầng thấp nhất có phòng ngủ, thường là tầng hai, để đỡ phải leo nhiều. Nếu ông bà yếu chân, có nhà làm một phòng ngủ nhỏ ngay tầng trệt phía sau, cạnh bếp. Con nhỏ nên ngủ gần phòng bố mẹ. Con lớn, người cần yên tĩnh làm việc có thể lên tầng ba.

Phong thủy cũng gắn các hướng, các khu với thành viên trong nhà, nhưng trong nhà ống mỗi tầng chỉ có hướng trước và sau, nên cách gán theo quẻ rất khó áp dụng. Lời khuyên thường dùng là phòng ngủ chính ở phía yên tĩnh hơn, giường tựa tường đặc, không đặt giường ngay dưới hoặc ngay trên nhà vệ sinh, bếp.

Nhà vệ sinh xếp chồng: chuyện kỹ thuật và chuyện kiêng

Xếp nhà vệ sinh các tầng chồng thẳng lên nhau là nguyên tắc kỹ thuật quan trọng: ống thoát đi thẳng đứng, ít khuỷu, ít tắc, dễ sửa. Phong thủy cũng không ưa nhà vệ sinh tầng trên nằm trên phòng ngủ, bếp hay bàn thờ tầng dưới. Hai cách nhìn trùng nhau ở chỗ này nên gần như không có tranh cãi.

• Đặt nhà vệ sinh các tầng cùng một vị trí, thường ở khu giữa cạnh cầu thang hoặc phía sau.
• Có cửa sổ ra giếng trời hoặc quạt hút ra ngoài.
• Chống thấm kỹ sàn và chân tường, thử nước trước khi lát gạch.
• Không đặt nhà vệ sinh ngay phía trên bàn thờ ở tầng dưới, nếu bàn thờ không ở tầng trên cùng.

Phòng thờ: vì sao thường ở tầng trên cùng

Theo quan niệm truyền thống, phía trên bàn thờ không nên có người đi lại, ngủ nghỉ, nên phòng thờ thường đặt ở tầng trên cùng, phía trước nhìn ra mặt tiền. Phía sau thường là sân phơi, khu giặt hoặc sân thượng. Nên có tường hoặc vách ngăn giữa phòng thờ và khu giặt phơi để không gian thờ cúng được trang nghiêm.

Nếu nhà có người già khó leo lên tầng thượng để thắp hương hằng ngày, có gia đình chọn đặt bàn thờ ở tầng hai, trong phòng riêng, và chấp nhận phía trên có phòng ngủ ở tầng ba, miễn không đặt nhà vệ sinh hay giường ngay phía trên bàn thờ. Đây là điều mỗi nhà cần bàn với người lớn trong gia đình. Hương nến trong phòng thờ cần để xa rèm, cửa sổ có gió lùa, và không để nến cháy khi không có ai ở nhà.

Phòng sinh hoạt chung: đừng để cả nhà chỉ gặp nhau ở bếp

Nhà ống chia tầng dễ khiến mỗi người một phòng, tối về ai lên phòng nấy. Một phòng sinh hoạt chung nhỏ ở tầng hai, có ghế ngồi thoải mái, kệ sách, tivi, là nơi cả nhà gặp nhau sau bữa tối mà không phải ngồi lại ở bàn ăn tầng trệt. Phong thủy coi trọng khu sinh hoạt chung là nơi tụ khí của gia đình; người làm kiến trúc nhà ở thì nói đó là trái tim của ngôi nhà. Nếu diện tích không đủ, có thể biến khoảng trống cạnh cầu thang và giếng trời ở tầng hai thành một góc ngồi, đặt một tấm thảm và hai chiếc ghế.

Khu chung nên có ánh sáng tự nhiên từ giếng trời, cây xanh và đèn ấm. Một bức ảnh gia đình, vài món đồ kỷ niệm tạo cảm giác thuộc về. Đây là những thứ không cần chi phí lớn nhưng thay đổi cách cả nhà dùng ngôi nhà mỗi tối.

Sân thượng: phơi đồ, cây, chống nóng

Sân thượng nhà ống là nơi phơi đồ, trồng cây, đặt bồn nước, máy nóng lạnh năng lượng mặt trời. Mái tầng trên cùng hứng nắng trực tiếp, nên tầng bốn thường nóng nhất nhà. Một giàn cây leo, mái che hoặc lớp chống nóng trên mái giúp giảm nhiệt đáng kể cho phòng thờ và phòng ngủ tầng dưới.

Lan can sân thượng phải cao và chắc, cửa ra sân thượng nên mở được từ bên trong mà không cần chìa, vì đây có thể là lối thoát khi tầng dưới có cháy. Đừng biến sân thượng thành kho chất đồ cũ, vừa chặn lối thoát vừa là nơi chuột gián trú ngụ.

Biến thể cho nhà kinh doanh tầng trệt

Nếu tầng trệt dành trọn cho cửa hàng, bếp và phòng sinh hoạt chung của gia đình thường dời lên tầng hai, phòng ngủ dời lên tầng ba, bốn, phòng thờ vẫn ở tầng trên cùng hoặc dồn lên tầng năm nếu có. Khi đó cầu thang và lối thoát hiểm càng quan trọng, vì người ngủ ở trên cao, nguồn cháy tiềm ẩn ở dưới cửa hàng.

Biến thể cho nhà có người khuyết tật hoặc người già yếu

Nếu có người ngồi xe lăn hoặc đi lại rất khó, nên ưu tiên một phòng ngủ có nhà vệ sinh riêng ngay tầng trệt, cửa rộng, sàn không có bậc. Một số nhà lắp thang máy gia đình trong lõi cầu thang hoặc giếng trời; việc này cần kỹ sư kết cấu tính toán và đơn vị lắp đặt có kinh nghiệm. Trong trường hợp này, sự tiện lợi và an toàn của người yếu nhất nên đặt trên mọi bảng phân tầng có sẵn.

Màu sắc và vật phẩm theo tầng

Một số gia đình chọn màu sơn từng tầng theo mệnh người ngủ ở tầng đó, tầng chung theo mệnh người trụ cột. Cách làm này không tốn kém hơn sơn một màu. Ở phòng làm việc tầng ba, nhiều người đặt một món nhỏ trên bàn như tháp Văn Xương theo quan niệm hỗ trợ học hành, công việc; đặt món nhỏ, gọn, không chiếm chỗ làm việc.

Câu hỏi thường gặp