Chọn cây ban công theo hướng nắng: ban công hướng Đông, Tây, Nam, Bắc trồng cây gì cho sống khỏe
Trả lời ngắn: Ban công hướng Đông có nắng sáng dịu, hợp phần lớn cây hoa, rau thơm. Hướng Tây nắng chiều gắt, chọn cây chịu nóng như hoa giấy, lưỡi hổ, xương rồng. Hướng Nam ở Việt Nam nắng nhiều quanh năm, hợp cây ưa sáng. Hướng Bắc ít nắng trực tiếp, chọn cây chịu bóng như trầu bà, dương xỉ. Phong thủy coi cây tươi tốt là sinh khí; cây sống khỏe trước, ý nghĩa sau.
Rất nhiều ban công có những chậu cây mua theo lời khuyên "hợp mệnh", "hút tài lộc" rồi héo sau một mùa. Lý do thường giản dị: cây ưa bóng bị đặt dưới nắng Tây, cây ưa nắng bị đặt ở ban công hướng Bắc quanh năm râm mát.
Phong thủy ưa cây xanh tươi tốt vì nó là biểu hiện của sinh khí. Cây héo úa ngược lại bị coi là khí suy. Vì vậy cách chọn cây "phong thủy" thiết thực nhất là chọn cây sống được với ánh sáng thật của ban công nhà mình.
Đọc nắng ban công trong một ngày
Trước khi mua cây, hãy quan sát ban công vào ba thời điểm: tám giờ sáng, mười hai giờ trưa và ba bốn giờ chiều. Ghi lại bao nhiêu giờ có nắng chiếu trực tiếp vào chỗ định đặt chậu.
Khu có trên sáu giờ nắng trực tiếp là nắng nhiều, ba tới sáu giờ là nắng vừa, dưới ba giờ là bóng râm. Ban công cùng hướng nhưng có mái che, có tòa nhà đối diện chắn thì lượng nắng khác hẳn.
Ban công hướng Đông: dễ trồng nhất
Nắng buổi sáng dịu, chiều có bóng mát. Phần lớn cây hoa như hoa hồng leo, dạ yến thảo, cúc, cùng rau thơm như húng, tía tô, sả đều sống tốt.
Hướng Đông theo ngũ hành thuộc Mộc, nên nhiều người coi đây là chỗ đặt cây "thuận" nhất. Thực tế thuận nhất vì cây được nắng sáng mà không bị cháy lá.
Ban công hướng Tây: chọn cây chịu nóng
Nắng chiều ở Việt Nam rất gắt, tường và sàn ban công tích nhiệt, chậu nhựa đen có thể nóng tới mức làm hỏng rễ. Chọn cây chịu nóng, chịu hạn như hoa giấy, lưỡi hổ, xương rồng, sen đá, dứa cảnh, hoa mười giờ.
Chậu nên chọn màu sáng hoặc gốm dày, có lớp phủ mặt như vỏ trấu, sỏi để giữ ẩm. Lưới che nắng vào những tháng cao điểm giúp cả cây lẫn phòng phía trong mát hơn.
Ban công hướng Nam: nắng nhiều, gió mát
Ở phần lớn Việt Nam, hướng Nam đón gió mát mùa hè và nắng chiếu nhiều giờ trong năm. Hợp cây ưa sáng như các loại hoa, cây ăn quả nhỏ trong chậu, cây cảnh lá màu.
Mùa nắng cao điểm vẫn cần theo dõi cây non, tưới đủ, che bớt trưa nếu thấy lá cháy mép.
Ban công hướng Bắc: bóng mát, chọn cây chịu bóng
Hướng Bắc ít nắng trực tiếp, sáng nhưng râm. Cây chịu bóng như trầu bà, vạn niên thanh, dương xỉ, cây lá gan, lan ý sống tốt.
Hoa ưa nắng đặt ở đây thường ít hoa, cây vươn dài yếu ớt. Nếu thích hoa, chọn loại chịu bóng như lan hồ điệp, hoa cát tường, hoặc dùng đèn trồng cây bổ sung.
Ban công hướng Đông Nam, Tây Nam, Đông Bắc, Tây Bắc
Hướng chéo kết hợp tính chất hai hướng: Đông Nam nắng sáng và giữa trưa, khá dễ trồng; Tây Nam nắng trưa chiều gắt, chọn cây chịu nóng; Đông Bắc nắng sáng sớm rồi râm; Tây Bắc chiều có nắng xiên.
Cách đọc nắng theo giờ ở phần đầu bài chính xác hơn việc chỉ dựa vào tên hướng.
Gió tầng cao: kẻ thù thầm lặng của cây
Ban công từ tầng mười trở lên gió mạnh, lá mỏng dễ rách, đất khô nhanh, cây cao dễ đổ. Chọn cây lá dày, thân thấp, chậu nặng, đáy rộng.
Cây leo phải buộc giàn chắc; chậu treo lan can phải có móc khóa, không chỉ gác lên mép.
Tưới nước theo hướng và mùa
Ban công hướng Tây, Nam mùa hè có khi phải tưới sáng và chiều; ban công hướng Bắc mùa mưa có khi cả tuần chưa cần tưới. Thọc ngón tay vào đất chừng hai đốt, thấy khô mới tưới.
Tưới quá nhiều làm úng rễ là nguyên nhân chết cây phổ biến không kém tưới thiếu. Chậu phải có lỗ thoát, đĩa lót đổ nước đọng để tránh muỗi.
Đất và chậu cho ban công
Đất trồng chậu cần tơi, thoát nước: trộn đất thịt với xơ dừa, trấu hun, phân hữu cơ hoai mục. Đất ruộng nén chặt trong chậu dễ úng và nặng.
Chậu nhẹ như nhựa tốt cho tải trọng nhưng nóng và dễ đổ khi gió; chậu gốm nặng hơn nhưng mát rễ. Cân nhắc cả tải trọng sàn ban công khi đặt nhiều chậu lớn.
Cây theo mệnh có đáng xét không
Nhiều người chọn cây theo mệnh: mệnh Hỏa chọn cây hoa đỏ, mệnh Thủy chọn cây lá xanh đậm, mệnh Kim chọn cây hoa trắng. Đây là cách chọn màu sắc theo ngũ hành, có thể dùng khi cây đó hợp nắng ban công.
Khi cây hợp mệnh không hợp nắng, chọn cây khác cùng màu hoa, màu lá mà sống được. Cây héo hợp mệnh không bằng cây xanh tươi khác màu.
Cây ăn được trên ban công
Rau thơm, ớt, cà chua bi, rau muống chậu là những thứ dễ trồng nhất trên ban công nắng vừa. Cây ăn quả lớn trong chậu cần ban công rộng, chịu tải tốt và nắng nhiều.
Rau trồng ban công gần đường lớn nên rửa kỹ vì bụi; không dùng thuốc trừ sâu hóa học trong nhà có trẻ nhỏ, thú cưng.
Sâu bệnh và côn trùng
Ban công kín gió, ẩm dễ có rệp, nhện đỏ, nấm. Kiểm tra mặt dưới lá mỗi tuần, cắt bỏ lá bệnh, rửa lá bằng nước.
Muỗi là vấn đề lớn nhất với ban công nhiều chậu: đổ nước đĩa lót, không để chai lọ đọng nước, đặc biệt mùa mưa.
Ban công hẹp: trồng theo chiều đứng
Kệ bậc thang, chậu treo tường, giàn leo tận dụng chiều cao mà không chiếm lối đi. Lối đi ra ban công phải giữ thông để mở cửa, thoát hiểm.
Không treo chậu nặng phía ngoài lan can, nơi rơi xuống có thể gây tai nạn cho người bên dưới.
Mùa mưa và mùa khô: hai chế độ chăm khác nhau
Mùa khô nắng gắt, gió hanh, đất chậu khô rất nhanh; có khi phải tưới hai lần mỗi ngày với ban công hướng Tây, Nam. Mùa mưa thì ngược lại, mưa hắt vào ban công làm chậu úng nếu không thoát kịp, lá dễ nấm bệnh.
Đổi nhịp tưới theo mùa, dời chậu ưa khô vào chỗ có mái che khi mưa dầm, và kiểm tra lỗ thoát đáy chậu không bị đất bít. Cây sống được qua cả hai mùa mới là cây hợp ban công nhà mình.
Mua cây ở đâu, chọn cây thế nào cho khỏe
Cây mới mua nên có lá xanh đều, không có đốm lạ, mặt dưới lá không có rệp, gốc chắc không lung lay. Cây vừa được tưới đẫm và phun thuốc kích cho đẹp ở cửa hàng có thể suy ngay khi về nhà.
Mua cây non vừa phải thay vì cây lớn đắt tiền; cây non dễ thích nghi với điều kiện ban công hơn. Để cây làm quen vài ngày ở chỗ bóng râm nhẹ rồi mới chuyển ra chỗ nắng gắt.
Một vài món trang trí đi cùng cây
Ban công có cây là nơi hợp đặt một hai món trang trí như chuông gió, tượng nhỏ, đèn năng lượng mặt trời. Món đặt ngoài trời cần chịu nắng mưa, chất liệu bền như gốm, đồng, đá.
Nếu thích tiếng chuông khi gió qua, có thể tham khảo các mẫu chuông ở Thế Giới Phong Thủy; chọn loại tiếng nhẹ và treo chắc để không làm phiền hàng xóm.