Giờ hoàng đạo: bảng tra sáu giờ tốt theo ngày và cách chọn giờ cho lễ động thổ, nhập trạch cho vừa sinh hoạt
Trả lời ngắn: mỗi ngày có mười hai canh giờ, trong đó sáu giờ được coi là hoàng đạo, tùy theo địa chi của ngày. Ví dụ ngày Tý và ngày Ngọ có giờ hoàng đạo là Tý, Sửu, Mão, Ngọ, Thân, Dậu. Khi chọn giờ làm lễ động thổ, nhập trạch, thường chọn một giờ hoàng đạo buổi sáng, đủ thời gian chuẩn bị và hợp sinh hoạt của gia đình.
Mười hai canh giờ và giờ đồng hồ
| Canh giờ | Giờ đồng hồ |
|---|---|
| Tý | 23 giờ – 1 giờ |
| Sửu | 1 – 3 giờ |
| Dần | 3 – 5 giờ |
| Mão | 5 – 7 giờ |
| Thìn | 7 – 9 giờ |
| Tỵ | 9 – 11 giờ |
| Ngọ | 11 – 13 giờ |
| Mùi | 13 – 15 giờ |
| Thân | 15 – 17 giờ |
| Dậu | 17 – 19 giờ |
| Tuất | 19 – 21 giờ |
| Hợi | 21 – 23 giờ |
Mỗi canh giờ kéo dài hai giờ đồng hồ. Giờ Tý bắt đầu từ 23 giờ của ngày hôm trước; có trường phái coi 23 giờ đã sang ngày mới, có trường phái tính từ 0 giờ.
Bảng giờ hoàng đạo theo địa chi của ngày
| Ngày | Sáu giờ hoàng đạo |
|---|---|
| Tý, Ngọ | Tý, Sửu, Mão, Ngọ, Thân, Dậu |
| Sửu, Mùi | Dần, Mão, Tỵ, Thân, Tuất, Hợi |
| Dần, Thân | Tý, Sửu, Thìn, Tỵ, Mùi, Tuất |
| Mão, Dậu | Tý, Dần, Mão, Ngọ, Mùi, Dậu |
| Thìn, Tuất | Dần, Thìn, Tỵ, Thân, Dậu, Hợi |
| Tỵ, Hợi | Sửu, Thìn, Ngọ, Mùi, Tuất, Hợi |
Bảng này là bảng phổ biến trong lịch vạn niên. Địa chi của ngày có thể xem trên lịch hoặc trên lịch vạn niên của site.
Cách đọc bảng qua một ví dụ
Giả sử ngày làm lễ là ngày Mão. Theo bảng, giờ hoàng đạo là Tý, Dần, Mão, Ngọ, Mùi, Dậu. Đổi sang giờ đồng hồ: Mão là 5 tới 7 giờ sáng, Ngọ là 11 tới 13 giờ, Mùi là 13 tới 15 giờ.
Với lễ nhập trạch, giờ Mão sáng sớm là lựa chọn quen thuộc. Nếu gia đình không dậy sớm được, có thể chọn giờ Ngọ cuối buổi sáng.
Vì sao chọn giờ buổi sáng
Nếp chung là làm lễ động thổ, nhập trạch vào buổi sáng, khi bắt đầu ngày mới, trời mát, có đủ thời gian cho các việc sau lễ. Buổi sáng cũng tiện cho thợ bắt đầu công việc và cho gia đình nấu bữa cơm đầu tiên.
Giờ khuya như Tý, Sửu, Dần ít được chọn cho động thổ vì không thuận cho thợ và người tham dự, trừ khi gia đình có nếp riêng.
Giờ hoàng đạo khác giờ hợp tuổi
Ngoài giờ hoàng đạo, một số người tránh giờ xung với tuổi người đứng lễ, ví dụ người tuổi Ngọ tránh giờ Tý. Lớp này giống như tránh ngày xung tuổi.
Nếu trong sáu giờ hoàng đạo có giờ xung tuổi, chỉ cần chọn giờ hoàng đạo khác. Thường vẫn còn hai ba giờ phù hợp vào ban ngày.
Lễ kéo dài hơn một canh giờ thì sao
Một canh giờ có hai tiếng, đủ cho phần lễ chính. Nhiều gia đình chỉ cần thắp hương, khấn và làm động tác chính (nhát cuốc đầu tiên, bước chân vào nhà) trong giờ đã chọn; phần chuẩn bị trước và các việc sau đó không cần nằm trong giờ.
Nên chuẩn bị mâm lễ trước khi giờ bắt đầu, để khi tới giờ là khấn ngay, không vội vàng.
Múi giờ và giờ địa phương
Canh giờ trong lịch Việt Nam tính theo giờ Việt Nam. Nếu gia đình ở nước ngoài muốn làm lễ theo giờ hoàng đạo, có hai cách: theo giờ địa phương nơi đang ở, hoặc quy đổi theo giờ Việt Nam. Mỗi người có quan niệm khác; theo giờ địa phương thường tiện hơn.
Một số người kỹ tính còn tính theo giờ mặt trời thật của nơi mình ở, vì giờ hành chính có thể lệch giờ mặt trời. Đây là chi tiết sâu, không bắt buộc.
Dùng công cụ để khỏi nhẩm
Trang xem ngày của E Phong Thủy hiện sẵn giờ hoàng đạo của ngày đang xem, kèm giờ đồng hồ. Có thể xem thêm giờ xung với tuổi người đứng lễ nếu nhập năm sinh.
Khi đã chọn giờ, ghi lại cả giờ can chi và giờ đồng hồ để báo cho người tham dự.
Giờ cho từng loại lễ
- Động thổ: thường giờ Thìn hoặc Tỵ buổi sáng nếu là hoàng đạo, thuận cho thợ bắt đầu ngày.
- Đổ mái, cất nóc: buổi sáng, tránh nắng gắt buổi trưa cho thợ làm trên cao.
- Nhập trạch: giờ Mão, Thìn hoặc Tỵ, đủ thời gian nấu bữa cơm trưa.
- Lễ nhỏ báo sửa nhà: bất kỳ giờ hoàng đạo ban ngày nào thuận tiện.
Đây là gợi ý theo sinh hoạt, không phải quy định. Chọn giờ hoàng đạo nào trong ngày là tùy gia đình.
Khi đến muộn, lỡ giờ
Kẹt xe, mưa to, người đứng lễ tới muộn là chuyện có thể xảy ra. Nếu lỡ giờ đã chọn, có thể chờ giờ hoàng đạo kế tiếp trong ngày. Hầu hết các ngày đều có giờ hoàng đạo cách nhau không quá vài tiếng.
Đừng vội vàng chạy xe nhanh cho kịp giờ. Giờ tốt có thể chờ, an toàn trên đường thì không.
Giờ hoàng đạo và nhịp sinh hoạt của gia đình
Có gia đình chọn giờ Mão cho đẹp nhưng người già phải dậy từ 4 giờ, trẻ nhỏ quấy khóc vì mất ngủ. Lễ xong ai cũng mệt. Nên cân nhắc sức khỏe mọi người khi chọn giờ.
Một giờ hoàng đạo muộn hơn một chút, khi mọi người tỉnh táo, vui vẻ, có khi mang lại không khí tốt hơn cho ngày đầu ở nhà mới.
Cách nhớ nhanh bảng giờ hoàng đạo
Bảng sáu giờ hoàng đạo đi theo từng cặp ngày đối xung: Tý với Ngọ, Sửu với Mùi, Dần với Thân, Mão với Dậu, Thìn với Tuất, Tỵ với Hợi. Hai ngày trong một cặp dùng chung bộ giờ, nên chỉ cần nhớ sáu dòng.
Người xưa còn có những câu thơ để nhớ bảng này, mỗi vùng một kiểu. Ngày nay tra trên lịch hay công cụ là cách nhanh và ít nhầm nhất.
Giờ hoàng đạo cho việc hằng ngày
Có người dùng giờ hoàng đạo cho cả việc nhỏ như xuất hành đi xa, ký giấy tờ, mở cửa hàng mỗi sáng. Điều này không bắt buộc, chỉ là thói quen cho yên tâm.
Với việc khẩn cấp như đi khám bệnh, xử lý sự cố điện nước, không ai nên chờ giờ hoàng đạo. Giờ tốt nhất cho những việc đó là ngay lúc cần.
Giờ hoàng đạo khi trời mưa
Nếu giờ đã chọn trùng lúc mưa lớn, lễ động thổ ngoài trời khó làm. Có thể dựng bạt che chỗ đặt mâm, hoặc lùi sang giờ hoàng đạo kế tiếp khi trời tạnh. Đừng để người già, trẻ nhỏ đứng dầm mưa vì giờ đẹp.
Với nhập trạch, mưa không ảnh hưởng nhiều vì lễ làm trong nhà; chỉ cần chú ý lối đi trơn khi chuyển đồ.
Ghi giờ vào kế hoạch chung
Khi đã có ngày và giờ, ghi vào bảng kế hoạch chung của công trình hoặc của ngày chuyển nhà: giờ bắt đầu chuẩn bị mâm, giờ khấn, giờ thợ vào việc, giờ nấu cơm.
Gửi kế hoạch cho người tham dự trước một hai ngày. Mọi người biết rõ giờ giấc thì buổi lễ diễn ra nhẹ nhàng, đúng hẹn.
Khi các nguồn ghi giờ khác nhau
Đôi khi hai lịch ghi giờ hoàng đạo của cùng một ngày khác nhau. Thường do khác cách xác định địa chi của ngày (lịch tính sai) hoặc do mốc giờ Tý. Hãy kiểm tra địa chi của ngày trên hai nguồn trước.
Nếu địa chi trùng mà giờ vẫn khác, dùng bảng phổ biến ở trên và chọn giờ có mặt trong cả hai nguồn cho chắc.
Đồng hồ, lịch treo cho nhà mới
Nhà mới thường cần một cuốn lịch treo hay một món trang trí phòng khách. Có thể tham khảo các món đồ đồng trang trí ở Thế Giới Phong Thủy; chọn món hợp không gian, treo chắc chắn.