Lập lịch xây nhà theo mốc: chọn ngày động thổ, đổ móng, cất nóc và nhập trạch khớp tiến độ thật

Trả lời ngắn: một ngôi nhà thường có năm mốc gia đình hay chọn ngày: động thổ, đổ móng hoặc đặt viên đá đầu, cất nóc hay đổ mái, hoàn thiện và nhập trạch. Cách làm gọn là chọn trước ngày động thổ và nhập trạch, còn các mốc giữa chọn "khoảng ngày đẹp" để linh hoạt theo tiến độ và thời tiết. Lịch chọn ngày phải bám theo tiến độ nhà thầu, không ép thợ chạy theo ngày đẹp.

Các mốc của một công trình nhà ở

• Động thổ: đào nhát đất đầu tiên, bắt đầu thi công.
• Đổ móng hoặc đặt viên đá móng: mốc kết cấu quan trọng nhất.
• Đổ sàn các tầng: mỗi tầng là một mốc kỹ thuật.
• Cất nóc hoặc đổ mái: kết thúc phần thô.
• Hoàn thiện: trát, sơn, lắp điện nước, cửa.
• Nhập trạch: dọn về ở.

Không phải mốc nào cũng cần xem ngày. Phần lớn gia đình xem kỹ ngày động thổ, ngày đổ mái và ngày nhập trạch; các mốc khác chỉ cần tránh ngày quá xấu.

Lấy tiến độ nhà thầu làm khung

Trước khi xem ngày, hãy xin nhà thầu bảng tiến độ dự kiến: bao nhiêu ngày cho móng, bao nhiêu ngày cho mỗi tầng, khi nào xong phần thô, khi nào bàn giao. Bảng này là khung để đặt các ngày đẹp vào.

Hỏi thêm nhà thầu những ngày họ không làm được, ví dụ dịp lễ, Tết, ngày đội thợ về quê. Có khung rõ, việc chọn ngày sẽ không bị "đẹp mà không làm được".

Chọn ngày động thổ trước tiên

Ngày động thổ là mốc mở đầu, thường được chọn kỹ nhất theo tuổi người đứng lễ. Cách lọc ngày theo các lớp hoàng đạo, trực, ngày kiêng đã có trong bài riêng của chuyên mục này.

Nên chọn ngày động thổ sau khi đã có giấy phép xây dựng (nếu thuộc diện phải xin), đã ký hợp đồng và đã chuẩn bị mặt bằng. Hỏi cơ quan quản lý địa phương về quy định cấp phép hiện hành.

Ngày đổ móng và đổ sàn: chọn khoảng thay vì một ngày

Đổ bê tông phụ thuộc thời tiết, nhân lực, xe bê tông. Ép đổ đúng một ngày đẹp cố định dễ khiến thợ phải làm trong mưa hoặc vội vàng. Cách hợp lý là chọn sẵn hai ba ngày đẹp trong khoảng dự kiến, rồi để nhà thầu chọn ngày phù hợp nhất trong số đó.

Một số gia đình thắp hương báo trước khi đổ móng mà không xem ngày riêng. Đây cũng là cách làm gọn được nhiều nơi chấp nhận.

Ngày cất nóc, đổ mái

Cất nóc là mốc kết thúc phần thô, nhiều nơi làm lễ nhỏ và mời thợ một bữa. Ngày này thường được chọn theo tuổi gia chủ, tránh ngày xung tuổi và các ngày kiêng.

Đổ mái bê tông cũng cần thời tiết thuận. Nên có kế hoạch che chắn nếu trời mưa bất chợt, và đảm bảo an toàn cho thợ làm việc trên cao.

Ngày nhập trạch: chọn sớm để sắp xếp

Ngày nhập trạch nên chọn khi tiến độ hoàn thiện đã rõ, thường trước một hai tháng. Chọn quá sớm dễ bị trễ, phải đổi ngày; chọn quá muộn khiến gia đình phải ở trọ thêm.

Bài riêng về chọn ngày nhập trạch trong chuyên mục này bàn kỹ các yếu tố thực tế như điện nước, đồ đạc, việc học của con.

Bảng lịch mẫu cho một nhà phố ba tầng

Thời gian chỉ mang tính minh họa; mỗi công trình có tiến độ riêng theo quy mô, nền đất và nhà thầu.

Dự phòng khi tiến độ trễ

Công trình trễ vài tuần là chuyện thường gặp vì thời tiết, vật liệu, thay đổi thiết kế. Nếu ngày đẹp của một mốc bị lỡ, hãy chọn ngày đẹp tiếp theo trong khoảng phù hợp, không ép thợ làm gấp.

Ghi sẵn một danh sách ngày dự phòng cho mỗi mốc ngay từ đầu sẽ giúp không phải xem lại từ đầu khi trễ.

Ai đứng lễ ở mỗi mốc

Thường người đứng lễ động thổ, cất nóc, nhập trạch là gia chủ. Nếu gia chủ phạm hạn năm đó, có thể mượn tuổi người thân cho lễ động thổ, rồi tới nhập trạch gia chủ đứng lễ.

Nên thống nhất ai đứng lễ cho mỗi mốc ngay từ đầu, để người đó sắp xếp thời gian có mặt.

Lễ ở mỗi mốc: gọn hay lớn

Lễ động thổ và nhập trạch thường đầy đủ hơn. Lễ đổ móng, cất nóc có thể gọn: một mâm nhỏ, thắp hương báo, mời thợ bữa cơm. Mâm cúng chi tiết có trong các trang chuyên về đồ cúng, văn khấn.

Đừng để lễ nghi chiếm quá nhiều thời gian của thợ trong ngày làm việc. Lễ nên làm sớm, gọn, để công việc tiếp tục.

An toàn công trường ở mọi mốc

Mốc nào cũng có rủi ro: đào móng sâu dễ sạt, đổ sàn cần giàn giáo chắc, đổ mái làm việc trên cao. Gia chủ nên hỏi nhà thầu về biện pháp an toàn, bảo hộ cho thợ, che chắn cho nhà bên cạnh.

Trong ngày làm lễ có đông người thân tới, cần khoanh vùng an toàn, không để trẻ em chạy vào khu đang thi công.

Giữ liên lạc với hàng xóm

Báo trước cho hàng xóm ngày khởi công, các ngày đổ bê tông có xe lớn ra vào, giờ làm việc dự kiến. Một lời báo trước giúp tránh nhiều phiền toái và giữ tình làng nghĩa xóm.

Nếu công trình có thể ảnh hưởng nhà bên cạnh (đào móng sát tường chung), nên chụp ảnh hiện trạng nhà hàng xóm trước khi thi công, có sự chứng kiến của hai bên.

Khi nhà thầu đề nghị đổi mốc

Đôi khi nhà thầu đề nghị đổi thứ tự công việc vì lý do kỹ thuật, ví dụ đổ sàn sớm hơn để kịp trước mùa mưa. Hãy ưu tiên ý kiến kỹ thuật, rồi chọn lại ngày cho mốc mới trong danh sách dự phòng.

Không nên giữ cứng ngày đẹp cũ nếu việc đó khiến công trình gặp rủi ro. Ngày tốt thật sự là ngày công việc được làm đúng kỹ thuật và an toàn.

Nghỉ Tết và các dịp lễ giữa công trình

Công trình kéo dài qua Tết thường phải nghỉ hai ba tuần. Nhiều gia đình muốn cất nóc trước Tết cho trọn vẹn. Nếu tiến độ không kịp, đừng ép; cất nóc sau Tết vẫn được, chỉ cần chọn lại ngày.

Trước khi nghỉ dài, nên che chắn công trình, khóa vật tư, kiểm tra điện tạm để tránh mất mát và cháy chập.

Ghi chép cả lịch tâm linh và lịch kỹ thuật

Nên có một bảng chung ghi cả hai loại mốc: mốc lễ (ngày, giờ, người đứng lễ) và mốc kỹ thuật (nghiệm thu móng, nghiệm thu sàn, thanh toán). Hai loại mốc thường gần nhau, ghi chung giúp không bỏ sót.

Bảng này cũng hữu ích về sau, khi cần nhớ nhà làm năm nào, đổ mái ngày nào để kiểm tra bảo hành.

Vật phẩm cho ngày nhập trạch

Nhiều gia đình chuẩn bị một vật phẩm mang ý bình an để đặt trong nhà mới ngày nhập trạch. Có thể tham khảo linh vật phong thủy ở Thế Giới Phong Thủy; chọn món hợp phòng khách và đặt chắc chắn.

Câu hỏi thường gặp