Ngày Tam Nương, Nguyệt Kỵ, Sát Chủ, Thọ Tử: hiểu đúng ngày kiêng khi động thổ, chuyển nhà

Trả lời ngắn: Tam Nương là các ngày mùng 3, 7, 13, 18, 22, 27 âm lịch; Nguyệt Kỵ là mùng 5, 14, 23 âm lịch; Sát Chủ và Thọ Tử thay đổi theo từng tháng, cần tra lịch; Dương Công Kỵ là mười ba ngày cố định trong năm. Nhiều gia đình tránh các ngày này khi làm việc lớn như động thổ, nhập trạch. Mức kiêng mỗi nhà khác nhau; nếu khó sắp lịch, có thể ưu tiên tránh những ngày gia đình mình thật sự giữ.

Vì sao lịch có nhiều ngày kiêng

Lịch truyền thống không chỉ để đếm ngày mà còn là sổ tay chọn ngày cho việc hệ trọng. Qua nhiều đời, các nhà làm lịch và dân gian thêm vào những ngày được coi là không thuận, mỗi loại có câu chuyện riêng.

Vì tích tụ nhiều nguồn, có những tháng gần một nửa số ngày bị đánh dấu kiêng theo loại này hay loại khác. Nếu tránh hết, hầu như không còn ngày để làm việc. Hiểu từng loại giúp chọn đúng mức.

Ngày Tam Nương

Tam Nương là sáu ngày âm lịch mỗi tháng: mùng 3, 7, 13, 18, 22, 27. Dân gian truyền rằng đây là những ngày gắn với ba người đẹp trong truyện xưa làm nghiêng ngả cơ đồ, nên việc lớn khởi sự vào ngày này dễ trắc trở.

Câu chuyện mang tính truyền miệng, có nhiều dị bản. Dù vậy, Tam Nương là loại ngày kiêng phổ biến nhất ở Việt Nam, vì dễ nhớ và cố định theo ngày âm lịch.

Ngày Nguyệt Kỵ

Nguyệt Kỵ là mùng 5, 14, 23 âm lịch mỗi tháng. Câu "mùng năm, mười bốn, hăm ba, đi chơi còn lỗ huống là đi buôn" là câu nhiều người thuộc.

Một cách giải thích dân gian là cộng các chữ số của ba ngày này đều ra số 5, con số giữa của cửu cung, nên bị coi là ngày "trung cung" không ổn định. Đây là cách giải thích được truyền lại, không phải quy luật.

Ngày Sát Chủ

Sát Chủ được hiểu là ngày không tốt cho người chủ việc. Ngày Sát Chủ không cố định theo ngày âm như Tam Nương mà thay đổi theo từng tháng, căn cứ vào địa chi của ngày. Có Sát Chủ dương và Sát Chủ âm, dùng cho các việc khác nhau.

Vì có nhiều cách tính, nên tra trên lịch hoặc công cụ có ghi rõ, không nên tự nhẩm theo trí nhớ.

Ngày Thọ Tử

Thọ Tử cũng là loại ngày tính theo tháng và địa chi của ngày, được coi là xấu cho các việc trọng đại. Tên gọi khiến nhiều người sợ, nhưng thực chất đây chỉ là một trong nhiều tiêu chí của lịch chọn ngày.

Khi lịch ghi ngày Thọ Tử, nhiều gia đình tránh động thổ, cưới hỏi vào ngày đó. Với việc nhỏ hằng ngày thì không ai để ý.

Ngày Dương Công Kỵ

Dương Công Kỵ nhật là mười ba ngày trong năm, tương truyền do một danh sư tên Dương Công ghi lại. Mỗi tháng âm lịch có một ngày, riêng tháng Chạp có hai ngày. Các lịch in thường đánh dấu sẵn.

Đây là loại ngày ít được nhắc hơn Tam Nương, Nguyệt Kỵ, nhưng một số gia đình kỹ tính vẫn tránh khi làm nhà.

Bảng tóm tắt

Hai loại đầu nhẩm được, ba loại sau nên dùng lịch hoặc công cụ xem ngày của site.

Nên kiêng tới đâu

Gần như gia đình nào giữ nếp chọn ngày cũng tránh Tam Nương và Nguyệt Kỵ cho việc lớn. Sát Chủ, Thọ Tử được nhiều gia đình kỹ tính tránh thêm. Dương Công Kỵ ít người để ý hơn.

Một cách thực tế: hỏi người lớn trong nhà xem nếp gia đình mình xưa nay tránh những ngày nào, rồi giữ đúng những ngày đó. Không cần tự thêm các loại kiêng mà gia đình chưa bao giờ giữ.

Ngày kiêng gặp ngày hoàng đạo thì sao

Có ngày vừa là hoàng đạo vừa rơi vào Tam Nương. Theo nếp phổ biến, ngày kiêng được ưu tiên tránh hơn: một ngày hoàng đạo mà là Tam Nương thường vẫn bị bỏ qua cho việc lớn.

Ngược lại, một ngày hắc đạo mà không phạm ngày kiêng nào vẫn có thể dùng khi không còn lựa chọn, theo cách nhiều người gọi là ngày "bình thường".

Việc nào cần kiêng, việc nào không

Ngày kiêng thường áp cho việc trọng đại: động thổ, cất nóc, nhập trạch, cưới hỏi, khai trương, ký hợp đồng lớn. Với việc hằng ngày như đi làm, đi chợ, sửa vặt trong nhà, gần như không ai xem.

Có người lo cả việc đi khám bệnh, đi xa vào ngày kiêng. Với việc sức khỏe, an toàn, đừng bao giờ hoãn vì ngày; khám bệnh đúng lúc quan trọng hơn mọi lời kiêng.

Khi lịch thực tế chỉ còn ngày kiêng

Có lúc khoảng ngày đội thợ làm được hay ngày bàn giao nhà chỉ toàn ngày kiêng. Khi đó nhiều gia đình làm lễ tượng trưng vào một ngày tốt gần đó, rồi bắt đầu việc thật vào ngày khả thi.

Cũng có gia đình chọn ngày chỉ phạm loại kiêng nhẹ hơn, ví dụ tránh Tam Nương nhưng chấp nhận một ngày hắc đạo. Bài về cách linh hoạt khi không có ngày đẹp trong chuyên mục này bàn kỹ hơn.

Đừng để ngày kiêng thành nỗi sợ

Ngày kiêng là một phần của văn hóa, giúp người xưa thận trọng trước việc lớn. Nhưng nếu đọc lịch mà thấy lo lắng, sợ hãi, mất ngủ vì lỡ làm việc vào ngày kiêng, thì đó không còn là chọn ngày cho yên tâm nữa.

Một việc được chuẩn bị chu đáo, làm cẩn thận, an toàn là việc có nền tảng tốt. Ngày tháng chỉ là lớp cộng thêm cho yên lòng.

Tháng nhuận và ngày kiêng

Năm có tháng nhuận, nhiều người băn khoăn ngày kiêng của tháng nhuận tính thế nào. Với Tam Nương và Nguyệt Kỵ, vì tính theo ngày âm lịch trong tháng, tháng nhuận vẫn có đủ các ngày này như tháng thường.

Với các loại tính theo tháng như Sát Chủ, Thọ Tử, cách tính tháng nhuận có chỗ khác nhau giữa các nguồn. Đây là lúc nên tra lịch in hoặc công cụ, không tự suy ra.

Ghi ngày kiêng vào lịch gia đình

Nếu gia đình sắp có nhiều việc lớn trong năm, có thể đánh dấu trước các ngày Tam Nương, Nguyệt Kỵ trên lịch treo hoặc lịch điện thoại. Khi cần chọn ngày, chỉ cần nhìn những ngày chưa bị đánh dấu.

Cách làm này giúp cả nhà cùng nhìn một lịch, tránh mỗi người nhớ một kiểu rồi tranh luận.

Khi người khác nói "hôm đó ngày xấu"

Có khi họ hàng, hàng xóm nhắc rằng ngày mình chọn là ngày kiêng. Hãy hỏi rõ là kiêng loại nào, kiểm lại trên lịch. Nhiều khi người nhắc nhớ nhầm hoặc theo một cách tính khác.

Nếu sau khi kiểm tra, ngày đó đúng là Tam Nương hay Nguyệt Kỵ mà gia đình mình có giữ, có thể đổi ngày nếu còn kịp. Nếu không, giải thích nhẹ nhàng rằng gia đình đã cân nhắc và làm lễ cẩn thận.

Lịch và sách tra ngày

Nếu muốn tự tra ngày kiêng ở nhà, một cuốn lịch vạn niên hay sách chọn ngày là công cụ tiện. Có thể tham khảo sách phong thủy ở Thế Giới Phong Thủy; chọn sách ghi rõ nguồn và cách tính.

Câu hỏi thường gặp