Xem ngày động thổ gồm những lớp nào: hoàng đạo, mười hai trực, ngày xung tuổi và ngày kiêng
Trả lời ngắn: xem ngày động thổ thường xét bốn lớp theo thứ tự: tránh ngày xung với tuổi người đứng lễ, tránh các ngày dân gian kiêng như Tam Nương, Nguyệt Kỵ, ưu tiên ngày hoàng đạo, rồi xem trực của ngày (Thành, Khai, Định thường được chọn). Hai lớp đầu nhiều gia đình coi là "cần", hai lớp sau là "nên". Sau đó mới chọn giờ hoàng đạo trong ngày. Tất cả vẫn phải đặt trong lịch thực tế của đội thợ và giấy phép.
Vì sao người ta xem ngày động thổ
Động thổ là lúc bắt đầu đào đất, đặt móng cho ngôi nhà. Theo quan niệm truyền thống, đất có thần cai quản, nên trước khi đào phải chọn ngày lành, làm lễ xin phép. Với nhiều gia đình, chọn được ngày đẹp là một cách để yên tâm trước một việc lớn tốn nhiều tiền của.
Ngày nay, xem ngày còn có thêm một ý nghĩa thực tế: nó buộc gia đình dừng lại một nhịp để kiểm tra mọi thứ đã sẵn sàng chưa, từ giấy phép tới hợp đồng thi công.
Lớp thứ nhất: ngày không xung tuổi người đứng lễ
Mỗi ngày có một địa chi. Ngày có địa chi lục xung với tuổi người đứng lễ (ví dụ người tuổi Tý gặp ngày Ngọ) thường được tránh. Một số người tránh thêm ngày có thiên can xung với can năm sinh.
Đây là lớp gần như gia đình nào cũng xét, vì dễ tra và dễ hiểu. Nếu người đứng lễ là người được mượn tuổi, thì xét theo tuổi người đó.
Lớp thứ hai: các ngày dân gian kiêng
- Tam Nương: mùng 3, 7, 13, 18, 22, 27 âm lịch hằng tháng.
- Nguyệt Kỵ: mùng 5, 14, 23 âm lịch hằng tháng.
- Sát Chủ, Thọ Tử: thay đổi theo từng tháng, cần tra lịch.
- Dương Công Kỵ: mười ba ngày trong năm, tra theo lịch.
Mức độ kiêng mỗi nơi một khác. Có gia đình tránh hết, có gia đình chỉ tránh Tam Nương và Nguyệt Kỵ vì dễ nhớ. Bài riêng về các ngày kiêng trong chuyên mục này giải thích kỹ hơn nguồn gốc từng loại.
Lớp thứ ba: ngày hoàng đạo và hắc đạo
Lịch truyền thống gán cho mỗi ngày một trong mười hai vị thần trực: Thanh Long, Minh Đường, Thiên Hình, Chu Tước, Kim Quỹ, Bảo Quang (Thiên Đức), Bạch Hổ, Ngọc Đường, Thiên Lao, Huyền Vũ, Tư Mệnh, Câu Trận. Sáu ngày có các vị Thanh Long, Minh Đường, Kim Quỹ, Bảo Quang, Ngọc Đường, Tư Mệnh là ngày hoàng đạo; sáu ngày còn lại là hắc đạo.
Vị thần trực của một ngày phụ thuộc vào tháng âm lịch và địa chi của ngày, nên cần tra lịch chứ không tự nhẩm được dễ dàng. Trong một tháng có khoảng một nửa số ngày là hoàng đạo, nên lớp này không quá khó đáp ứng.
Lớp thứ tư: mười hai trực
Mười hai trực xoay vòng theo ngày: Kiến, Trừ, Mãn, Bình, Định, Chấp, Phá, Nguy, Thành, Thu, Khai, Bế. Với việc khởi công, động thổ, các sách thường khuyên chọn trực Thành, Khai hoặc Định, và tránh trực Phá, Nguy, Bế. Các nguồn có chỗ khác nhau về những trực ở giữa.
Lịch vạn niên in sẵn trực của mỗi ngày. Khi đã lọc qua ba lớp trên, nếu còn vài ngày để chọn, có thể dùng trực làm tiêu chí phụ.
Thứ tự lọc cho nhanh
| Bước | Lọc gì | Mức độ |
|---|---|---|
| 1 | Khoảng ngày thực tế đội thợ và giấy tờ sẵn sàng | bắt buộc |
| 2 | Bỏ ngày xung tuổi người đứng lễ | nhiều gia đình coi là cần |
| 3 | Bỏ Tam Nương, Nguyệt Kỵ (và ngày kiêng khác nếu gia đình giữ) | tùy nếp nhà |
| 4 | Ưu tiên ngày hoàng đạo | nên |
| 5 | Ưu tiên trực tốt cho khởi công | tham khảo |
| 6 | Chọn giờ hoàng đạo trong ngày | nên |
Bắt đầu từ lịch thực tế giúp không mất công tìm một ngày đẹp rơi đúng vào lúc đội thợ không làm được.
Dùng công cụ xem ngày của site
Trang xem ngày của E Phong Thủy cho xem từng ngày: ngày hoàng đạo hay hắc đạo, trực gì, có phạm ngày kiêng nào không. Có thể nhập năm sinh người đứng lễ để thấy ngày nào xung tuổi.
Muốn xem nhanh cả tháng, dùng lịch vạn niên rồi đánh dấu các ngày ứng viên. Sau đó xem chi tiết từng ngày.
Ví dụ lọc một tuần
Giả sử đội thợ chỉ khởi công được trong một tuần cụ thể và người đứng lễ tuổi Thân. Bước đầu bỏ ngày Dần (xung Thân). Tiếp theo bỏ các ngày rơi vào mùng 3, 5, 7 âm lịch nếu tuần đó có. Trong những ngày còn lại, xem ngày nào hoàng đạo, rồi chọn ngày có trực Thành, Khai hoặc Định.
Thường sau bốn bước sẽ còn một hai ngày. Nếu không còn ngày nào, xem bài về cách linh hoạt khi không có ngày đẹp trong cùng chuyên mục.
Những lớp nâng cao ít gia đình dùng
Một số thầy xem thêm sao tốt xấu của ngày theo nhị thập bát tú, hướng xuất hành, hướng Thái Tuế của năm khi đào đất, tuổi Hoàng ốc, Kim Lâu của chủ nhà. Đây là các lớp sâu hơn, có nhiều trường phái.
Nếu gia đình muốn xem kỹ, nên nhờ một người hiểu biết, có uy tín, nói rõ trước chi phí. Với đa số gia đình, bốn lớp chính đã là đủ.
Đừng để ngày đẹp lấn át việc thật
Ngày đẹp không thay được móng chắc, bản vẽ đúng, nhà thầu có trách nhiệm. Có gia đình vội động thổ cho kịp ngày đẹp khi giấy phép chưa có, sau đó bị đình chỉ, tốn kém hơn nhiều.
Nếu ngày đẹp rơi vào lúc chưa sẵn sàng, có thể làm lễ động thổ tượng trưng đúng ngày đẹp, rồi khởi công thật khi mọi thứ đủ điều kiện. Đây là cách nhiều gia đình đã dùng.
Thời tiết và mùa khi chọn ngày
Ngoài lịch âm, nên xem dự báo thời tiết. Đào móng giữa mùa mưa lớn dễ sạt hố, ngập móng. Đổ bê tông lúc nắng gắt hay mưa to đều ảnh hưởng chất lượng.
Ở nhiều vùng, người ta thích khởi công vào mùa khô. Nếu ngày đẹp rơi vào đợt mưa bão, hãy ưu tiên an toàn công trường.
Ghi lại ngày đã chọn và lý do
Khi đã chọn được ngày, nên ghi lại: ngày âm, ngày dương, can chi, trực, vì sao chọn. Ghi chép này hữu ích khi cần chọn tiếp ngày đổ mái, ngày nhập trạch theo cùng một cách.
Cũng nên báo ngày cho nhà thầu, hàng xóm và người đứng lễ sớm, để mọi người sắp xếp.
Người đứng lễ và người có mặt
Ngày động thổ được chọn theo tuổi người đứng lễ, nên cần chắc người đó có mặt được đúng ngày giờ. Nếu người đứng lễ ở xa, nên báo sớm để sắp xếp đi lại.
Một số gia đình kiêng để người đang có tang hoặc phụ nữ mang thai đứng gần hố móng lúc động thổ. Đây là nếp riêng từng nơi; điều chắc chắn nên giữ là người già và trẻ nhỏ đứng xa hố đào cho an toàn.
Khi các nguồn cho kết quả khác nhau
Cùng một ngày, lịch này ghi hoàng đạo, ứng dụng kia ghi hắc đạo là chuyện có thể gặp, vì cách tính tháng tiết khí khác tháng âm lịch ở một số trường phái. Mười hai trực cũng có nơi tính theo tiết khí.
Khi gặp mâu thuẫn, hãy chọn một nguồn gia đình tin và dùng nhất quán cho mọi mốc của công trình, không nên trộn nguồn.
Chuẩn bị dụng cụ xác định hướng
Trước ngày động thổ, nhiều gia đình cần la bàn và thước Lỗ Ban để kiểm tra hướng và kích thước cửa. Có thể tham khảo la bàn và thước Lỗ Ban ở Thế Giới Phong Thủy.