Bếp đối bồn rửa, tủ lạnh sát bếp: chuyện "thủy hỏa xung" và tam giác làm việc trong bếp
Trả lời ngắn: phong thủy kiêng "thủy hỏa xung": bếp (Hỏa) đặt thẳng đối diện hoặc sát ngay bồn rửa, tủ lạnh (Thủy). Cách sửa thông dụng là chừa giữa bếp và bồn rửa một mặt bàn làm việc khoảng 40 đến 60 cm trở lên, và để tủ lạnh cách bếp ít nhất một khoang tủ hoặc có tấm ngăn. Khoảng cách này cũng chính là thứ giúp nấu thuận tay, nước không bắn vào chảo dầu, tủ lạnh không bị nóng hông.
Trong phong thủy bếp, ba vật quan trọng nhất là bếp, bồn rửa và tủ lạnh. Người xưa xếp bếp vào hành Hỏa, bồn rửa và tủ lạnh vào hành Thủy, nên khi chúng đứng sát hoặc nhìn thẳng vào nhau thì gọi là "thủy hỏa xung" và coi như dễ sinh bất hòa trong nhà.
Chuyện bất hòa có hay không thì khó kiểm. Nhưng ba vật ấy đứng sai chỗ thì chắc chắn bất tiện: nấu xong quay lưng một bước đã tới chậu nước, dầu nóng gặp nước bắn tung, hông tủ lạnh nóng rực vì cạnh bếp. Bài này đi qua từng thế xếp hay gặp và cách sửa ở mức hợp lý.
Thủy hỏa xung gồm những thế nào
- Bếp và bồn rửa đặt đối diện nhau qua lối đi hẹp, nhất là bếp song song hai dãy.
- Bếp và bồn rửa nằm sát cạnh nhau, không có mặt bàn chen giữa.
- Bếp kẹp giữa hai nguồn nước: một bên bồn rửa, một bên tủ lạnh.
- Tủ lạnh đặt sát hông bếp hoặc lò nướng.
- Bếp đặt ngay dưới hoặc trên một đường ống nước lộ.
Mức độ được coi nặng nhẹ khác nhau theo người xem. Thế "sát cạnh không ngăn" và "kẹp giữa" thường bị nhắc nhiều nhất.
Vì sao người xưa kiêng
Trong ngũ hành, Thủy khắc Hỏa. Bếp là nơi giữ lửa của gia đình, biểu tượng cho sự ấm no; để nước "khắc" lửa ngay trong bếp được coi như ngọn lửa ấy bị dập.
Nếu đọc bằng kinh nghiệm bếp núc thì lời kiêng có lý hơn ta tưởng. Bếp củi, bếp than xưa mà sát chum nước thì nước bắn vào làm tắt lửa, củi ẩm khó cháy. Lời kiêng nhiều khi là cách gói một kinh nghiệm thực tế thành câu dễ nhớ.
Khoảng cách nên chừa giữa bếp và bồn rửa
Người làm tủ bếp thường khuyên một mặt bàn chuẩn bị giữa bếp và chậu rửa, rộng chừng 40 đến 90 cm. Đây là chỗ đặt thớt, đồ đã sơ chế, nồi vừa nhấc ra.
Dưới 40 cm thì bàn không đủ để làm việc, nước rửa rau dễ bắn sang chảo dầu nóng. Trên 120 cm thì đi lại mỏi chân. Khoảng 60 đến 90 cm là mức nhiều nhà thấy dễ dùng nhất.
Phong thủy coi mặt bàn này như "Mộc" đứng giữa: Thủy sinh Mộc, Mộc sinh Hỏa, biến thế khắc thành thế sinh. Dù tin hay không, mặt bàn ấy luôn đáng có.
Tam giác làm việc: bếp, bồn rửa, tủ lạnh
Thiết kế bếp hiện đại hay nhắc "tam giác làm việc": ba đỉnh là tủ lạnh (lấy đồ), bồn rửa (sơ chế) và bếp (nấu). Tổng ba cạnh vừa phải thì người nấu đi lại ít mà không chạm nhau.
Con số tham khảo phổ biến: mỗi cạnh khoảng 1,2 đến 2,7 m, tổng ba cạnh khoảng 4 đến 8 m. Bếp căn hộ nhỏ thường ngắn hơn, chỉ cần đừng để hai đỉnh dính sát nhau.
Thứ tự thao tác tự nhiên là lấy đồ tủ lạnh, rửa ở chậu, cắt trên bàn, rồi nấu ở bếp. Xếp ba vật theo đúng thứ tự này trên một dãy tủ thường tự động tránh được thủy hỏa xung.
Bếp chữ I: xếp tủ lạnh, chậu, bếp trên một đường
Bếp một dãy dọc tường là kiểu dễ dính thế "kẹp giữa" nhất vì mọi thứ phải nằm thẳng hàng. Cách xếp thường thấy là: tủ lạnh ở đầu dãy, kế đó chậu rửa, rồi mặt bàn chuẩn bị, rồi bếp, cuối cùng một mặt bàn nhỏ để đặt nồi.
Tránh đặt bếp ở chính giữa với chậu một bên, tủ lạnh một bên. Nếu dãy tủ quá ngắn, dời tủ lạnh ra khỏi dãy, đặt ở hốc tường gần cửa bếp.
Bếp hai dãy song song: bếp đối diện chậu
Bếp hai dãy hay đặt chậu một bên, bếp một bên đối diện. Phong thủy gọi đây là thủy hỏa đối đầu.
Cách xử lý êm nhất là đặt lệch: chậu ở đầu dãy này, bếp ở cuối dãy kia, để hai vật không nhìn thẳng vào nhau. Nếu không lệch được, giữ lối đi giữa hai dãy khoảng 1 đến 1,2 m: đủ để hai người đi qua nhau, không quay lưng là đụng.
Một số người đặt thảm bếp màu xanh lá hoặc chậu cây nhỏ trên bệ cửa sổ giữa hai dãy với ý "đặt Mộc vào giữa". Ý này vô hại, miễn đừng để cây cạnh bếp lửa.
Tủ lạnh sát bếp: hơn cả chuyện kiêng
Tủ lạnh tỏa nhiệt ra hai bên hông và mặt sau để làm lạnh bên trong. Đặt sát bếp thì hông tủ bị hun nóng, máy nén chạy nhiều hơn, tốn điện và nhanh xuống cấp. Nhiều hãng khuyên chừa khe hở quanh tủ và cách xa nguồn nhiệt.
Nếu buộc phải đặt gần, chèn một khoang tủ khô hoặc tấm ốp cách nhiệt giữa tủ lạnh và bếp. Lời kiêng phong thủy và hướng dẫn của nhà sản xuất gặp nhau đúng chỗ này.
Sửa mà không phải đập tủ
- Chèn một tấm thớt lớn cố định hoặc khay gỗ giữa chậu và bếp để tạo "mặt bàn" làm việc.
- Lắp tấm chắn nước kính cường lực thấp giữa chậu và bếp khi hai vật quá sát.
- Dời tủ lạnh ra một hốc riêng; tủ lạnh độc lập dễ dời nhất trong ba món.
- Đổi bếp ga âm sang bếp từ đơn đặt ở mặt bàn khác cho những bữa nấu nhỏ.
Với nhà đi thuê, chỉ riêng việc dời tủ lạnh và đặt một khay gỗ giữa chậu với bếp đã giải quyết được phần lớn.
Khi làm bếp mới thì xếp thế nào
Nếu đang thiết kế lại, hãy vẽ mặt bằng với ba điểm: tủ lạnh gần lối vào bếp, chậu rửa dưới hoặc gần cửa sổ để có ánh sáng và gió, bếp đặt ở vị trí có đường thoát khói. Giữa chậu và bếp chừa ít nhất 60 cm mặt bàn.
Kiểm thêm đường ống: chậu rửa cần ống thoát dốc ra hộp gen, nên đừng đặt chậu quá xa hộp gen chỉ vì muốn tách xa bếp. Hướng bếp tính sau khi đã có ba điểm này, chi tiết trong bài riêng về "tọa hung hướng cát".
Những lời kiêng nên bỏ qua
Có người bảo phải sơn tủ màu xanh lá mới "hóa giải", hoặc phải mua một vật phẩm đặt giữa bếp và chậu nếu không gia đạo sẽ lục đục. Màu tủ chọn theo sở thích và độ bền; còn nhà có lục đục hay không phụ thuộc vào người trong nhà nhiều hơn vào vị trí cái chậu.
Một bếp sạch, đủ sáng, chừa mặt bàn đủ rộng thì đã đúng cả hai phía: dễ nấu và hợp lời dặn xưa.
Bếp nhỏ trong nhà thuê, phòng trọ
Phòng trọ thường chỉ có một mặt bàn ngắn, bếp điện đặt sát chậu rửa. Không thể chừa 60 cm thì ít nhất kê bếp điện về phía xa vòi nước, đặt chảo lên bếp chỉ khi tay đã lau khô, và để một khay nhựa nhỏ hứng nước dưới giá úp bát.
Ổ cắm cho bếp điện, nồi cơm, ấm siêu tốc không nên cắm chung một ổ kéo dài đặt cạnh chậu. Nếu bắt buộc dùng ổ kéo dài, chọn loại có nắp che, đặt cao hơn mặt bàn và cách xa vòi nước. Đây là chỗ thủy hỏa xung nguy hiểm thật sự: nước gặp điện chứ không còn là chuyện biểu tượng.
Góc nhỏ cho ý nghĩa sum vầy
Nhiều nhà thích đặt ở phòng ăn hoặc kệ bếp một vật mang ý đủ đầy, như hũ gạo, bình hoa quả, hay một vật trang trí hình hồ lô. Đặt ở chỗ khô, xa lửa và không vướng tay.
Ai muốn tìm món trang trí mang ý tụ lộc cho phòng ăn có thể xem các mẫu hồ lô phong thủy tại thegioiphongthuy.com; chọn chất liệu dễ lau vì bếp luôn có hơi dầu mỡ.