An toàn gas, điện và phòng cháy trong bếp: phần "phong thủy" quan trọng nhất của căn bếp
Trả lời ngắn: bình gas đặt đứng, nơi thoáng, xa nguồn nhiệt và ổ điện; dây dẫn và van kiểm định kỳ bằng nước xà phòng, không bằng lửa; ổ cắm trong bếp nên cao hơn mặt bàn và cách chậu rửa, có nắp che; chảo dầu bốc cháy thì tắt bếp và đậy vung, tuyệt đối không dội nước. Bếp nên có một bình chữa cháy nhỏ treo gần lối ra và thiết bị báo khói, báo gas phù hợp.
Trong mọi lời dặn về bếp, có một nhóm không cần tranh cãi tin hay không: an toàn lửa, gas và điện. Phong thủy nói bếp là "lửa của nhà", nhà ấm khi lửa được giữ đúng chỗ. Lửa ra khỏi chỗ của nó thì chẳng còn chuyện tốt xấu nào để bàn.
Bài này không thay cho hướng dẫn của thợ gas, thợ điện hay đơn vị phòng cháy; nó gom những việc người ở nhà tự làm được và những dấu hiệu cần gọi người có chuyên môn.
Đặt bình gas đúng chỗ
Bình gas luôn để đứng, trên nền phẳng, nơi thông thoáng. Tránh nắng chiếu trực tiếp, tránh sát lò nướng, lò vi sóng, ổ cắm và công tắc điện.
Tủ đặt bình gas nên có lỗ thông gió ở phía dưới, vì khí gas hóa lỏng thường nặng hơn không khí và đọng xuống thấp khi rò. Đừng nhét bình vào khoang kín bít hoàn toàn.
Dây dẫn gas không nên quá dài, không vắt qua chỗ nóng, không bị đè dưới đồ nặng hay gập gãy.
Kiểm tra rò rỉ: dùng nước xà phòng, không dùng lửa
Cách tự kiểm đơn giản: pha nước xà phòng, quét lên các mối nối, van, dây. Chỗ nào sủi bọt liên tục là có rò. Tuyệt đối không dùng bật lửa hay que diêm để thử.
Dây dẫn bằng cao su lão hóa theo thời gian, nứt chân chim, cứng lại. Nhiều người làm nghề khuyên thay dây theo định kỳ, theo hướng dẫn của nhà cung cấp gas. Van điều áp cũng cần thay khi hư.
Khi ngửi thấy mùi gas
- Không bật hay tắt bất kỳ công tắc điện nào, không cắm rút phích, không dùng điện thoại ngay trong khu vực có mùi.
- Khóa van bình gas.
- Mở cửa ra vào, cửa sổ cho thông thoáng.
- Đưa mọi người ra khỏi khu vực, gọi đơn vị cung cấp gas hoặc cứu hỏa nếu mùi nặng.
Tia lửa nhỏ từ công tắc cũng đủ gây cháy nổ khi gas đã tích tụ. Đây là điều đáng dạy cho mọi người trong nhà, kể cả người giúp việc và trẻ lớn.
Ổ cắm, dây điện trong bếp
Bếp là nơi nước và điện ở gần nhau nhất trong nhà. Ổ cắm nên đặt cao hơn mặt bàn bếp, cách xa chậu rửa, có nắp che chống nước. Thiết bị công suất lớn như lò nướng, bếp từ đôi nên có ổ hoặc đường dây riêng.
Tránh dùng ổ cắm kéo dài chạy dọc mặt bàn bếp. Nồi cơm, ấm siêu tốc, lò vi sóng cắm cùng một ổ kéo dài dễ quá tải, nóng chảy vỏ. Thiết bị chống giật (aptomat chống dòng rò) cho mạch bếp và nhà tắm là thứ đáng lắp; việc này nhờ thợ điện có chuyên môn.
Chảo dầu bốc cháy: làm gì và không làm gì
Đây là tai nạn bếp hay gặp. Việc nên làm: tắt bếp, đậy kín chảo bằng vung hoặc khay kim loại để ngạt lửa, để yên cho nguội. Có thể dùng chăn chữa cháy nếu có.
Tuyệt đối không dội nước vào chảo dầu đang cháy: nước gặp dầu sôi bốc hơi tức thì, hất dầu cháy văng ra xung quanh. Không bê chảo đang cháy chạy ra ngoài.
Nếu lửa lan ra tủ, rèm, hãy rời khỏi bếp, đóng cửa lại nếu có thể, và gọi 114.
Bình chữa cháy mini và thiết bị báo
Một bình chữa cháy nhỏ treo gần lối ra của bếp, không treo ngay trên bếp. Đọc hướng dẫn trên thân bình để biết loại bình dùng cho đám cháy nào, và kiểm áp suất, hạn dùng định kỳ.
Thiết bị báo khói đặt ở hành lang gần bếp, không đặt sát bếp để khỏi báo nhầm mỗi lần chiên rán. Thiết bị báo rò gas đặt theo hướng dẫn của hãng, vị trí cao hay thấp tùy loại gas.
Trẻ nhỏ trong bếp
- Cán chảo, cán nồi luôn quay vào trong mặt bếp, không chĩa ra mép.
- Nấu ở họng bếp phía trong khi có trẻ quanh quẩn.
- Khóa trẻ em cho tủ đựng chất tẩy rửa, dao kéo.
- Khóa núm bếp ga hoặc dùng chức năng khóa trẻ em của bếp từ.
- Ấm nước sôi, nồi cháo nóng không để sát mép bàn ăn trẻ với tới.
Bỏng nước sôi ở trẻ nhỏ thường xảy ra trong tích tắc. Gặp bỏng, làm mát vết bỏng dưới vòi nước mát sạch, không bôi kem đánh răng hay mỡ, và đưa trẻ đi khám.
Người cao tuổi trong bếp
Ông bà hay quên tắt bếp hoặc không ngửi rõ mùi gas. Bếp từ có hẹn giờ tự tắt, đèn báo nóng sau khi tắt là lựa chọn an toàn hơn bếp ga cho nhà có người già nấu một mình.
Thảm chống trượt trước bồn rửa, đèn đủ sáng và tủ đồ dùng thường xuyên đặt ở tầm tay giúp giảm té ngã trong bếp.
Vật dễ cháy quanh bếp
Rèm vải, khăn lau treo sát bếp, hộp giấy, túi nilon, chai dầu ăn để cạnh họng lửa là những thứ hay bén lửa. Giữ quanh bếp một vùng trống, khăn lau treo xa bếp ga.
Dầu mỡ bám lâu trên máy hút mùi và mặt trên tủ bếp cũng là nhiên liệu. Vệ sinh định kỳ là phòng cháy, không chỉ là sạch sẽ.
Đi vắng lâu ngày
Trước khi đi xa: khóa van gas, rút phích các thiết bị không cần chạy, đổ rác bếp, lau khô chậu. Tủ lạnh vẫn chạy thì kiểm cửa tủ đóng kín.
Nếu nhà vắng nhiều ngày, nhờ người quen hoặc hàng xóm để ý hộ, nhất là ở nhà ống liền kề.
Bếp ga, bếp điện từ hay bếp hồng ngoại: an toàn khác nhau ở đâu
Bếp ga có lửa trần và khí đốt, rủi ro lớn nhất là rò gas và lửa bén vật dễ cháy. Bếp từ không có lửa, mặt kính chỉ nóng do nồi truyền nhiệt xuống, ít nguy cơ cháy hơn nhưng cần mạch điện đủ tải. Bếp hồng ngoại làm nóng mặt kính rất lâu sau khi tắt, dễ gây bỏng tay trẻ nhỏ.
Không có loại nào an toàn tuyệt đối. Chọn loại hợp thói quen nấu và người dùng chính trong nhà, rồi làm đúng các việc an toàn của loại đó: kiểm gas với bếp ga, kiểm dây điện và aptomat với bếp từ, che mặt kính nóng với bếp hồng ngoại.
Lịch kiểm tra định kỳ dễ nhớ
| Bao lâu | Việc cần làm |
|---|---|
| Hằng ngày | Khóa van gas sau bữa tối, tắt hẳn bếp, rút phích ấm, nồi cơm khi không dùng |
| Hằng tháng | Quét xà phòng thử rò ở van, dây; lau dầu máy hút mùi |
| Mỗi mùa | Kiểm áp suất bình chữa cháy, thử nút thiết bị báo khói |
| Theo hướng dẫn nhà cung cấp | Thay dây dẫn, van điều áp; nhờ thợ kiểm mạch điện bếp |
Dán lịch này ở mặt trong cánh tủ bếp, người nấu chính sẽ dễ nhớ hơn.
Phong thủy và an toàn: chỗ gặp nhau
Nhiều lời dặn phong thủy về bếp thật ra là kinh nghiệm an toàn được gói lại: bếp không sát cửa sổ gió lùa, không dưới nhà vệ sinh, không sát tủ lạnh, không dựa vào phòng ngủ. Làm đúng an toàn là đã làm đúng phần lớn phong thủy bếp.
Ngược lại, không vật phẩm nào thay được van gas tốt và ổ điện đúng chuẩn. Ai bảo "đặt vật này là bếp không bao giờ cháy" thì nên nghe như một câu chúc, không phải như một biện pháp.
Một món nhỏ cho bình an
Nhiều gia đình vẫn giữ nếp đặt một vật mang ý bình an ở gian bếp hoặc phòng ăn, xem như lời nhắc cả nhà chăm lo cho nhau. Đặt nơi khô ráo, xa lửa.
Nếu muốn chọn một món như vậy, có thể xem nhóm linh vật phong thủy tại thegioiphongthuy.com; nhưng việc đầu tiên vẫn là van gas, ổ điện và bình chữa cháy nhỏ treo đúng chỗ.