Bếp chữ I, chữ L, chữ U hay bếp đảo: chọn kiểu bếp theo diện tích nhà và thói quen nấu
Trả lời ngắn: bếp chữ I hợp gian hẹp dài như nhà ống và căn hộ nhỏ; bếp chữ L hợp phòng vuông vừa, dễ tách bếp với chậu ở hai cạnh; bếp chữ U nhiều mặt bàn nhất, hợp bếp rộng và người nấu nhiều; bếp đảo cần phòng rộng vì phải chừa lối đi quanh đảo khoảng 90 cm đến 1 m. Kiểu nào cũng nên xếp tủ lạnh, chậu, bếp theo thứ tự thao tác và không để bếp kẹp giữa hai nguồn nước.
Khi làm lại bếp, câu hỏi đầu tiên không phải màu tủ mà là hình dáng: tủ chạy một dãy, gấp góc, ba cạnh hay có đảo giữa phòng. Hình dáng quyết định chỗ đặt bếp, chậu, tủ lạnh, tức là quyết định luôn chuyện thủy hỏa có xung nhau hay không.
Bài này so sánh từng kiểu theo diện tích, lối đi và thói quen nấu, kèm những lưu ý phong thủy hay được nhắc với mỗi kiểu.
Bếp chữ I: một dãy dọc tường
Bếp chữ I là toàn bộ tủ chạy trên một bức tường. Hợp gian bếp hẹp dài của nhà ống, căn hộ studio, bếp kết hợp hành lang.
Ưu điểm: gọn, rẻ, dễ làm đường ống. Nhược điểm: mặt bàn thao tác ít, người nấu phải đi qua lại dọc dãy, và dễ rơi vào thế bếp kẹp giữa chậu và tủ lạnh.
Xếp đề nghị: tủ lạnh ở một đầu, chậu rửa, mặt bàn chuẩn bị, bếp, mặt bàn đặt nồi ở đầu còn lại. Dãy dài khoảng 2,4 đến 3,6 m là dễ dùng.
Bếp chữ L: gấp một góc
Bếp chữ L có hai dãy vuông góc. Hợp phòng vuông hoặc gần vuông, căn hộ hai ba phòng ngủ.
Ưu điểm lớn nhất là tách bếp và chậu ra hai cạnh, tự nhiên tránh thế thủy hỏa sát nhau, đồng thời tạo tam giác làm việc ngắn. Góc chữ L hay bị bỏ phí, nên dùng phụ kiện góc xoay hoặc kéo để không mất chỗ.
Không nên đặt bếp hoặc chậu ngay tại góc gấp: người đứng nấu bị kẹt khuỷu tay, và hai người không đứng cùng lúc được.
Bếp chữ U: ba cạnh
Bếp chữ U bao quanh người nấu ba phía, nhiều mặt bàn và tủ nhất. Hợp bếp rộng, nhà nấu nhiều, có hai người cùng làm.
Cần khoảng trống giữa hai cạnh song song ít nhất chừng 1,2 m để hai người quay lưng không đụng nhau. Phòng hẹp hơn thì chữ U trở thành cái hộp chật chội.
Thường đặt chậu ở cạnh đáy (hay dưới cửa sổ), bếp và tủ lạnh ở hai cạnh bên. Phong thủy coi bếp chữ U là thế "ôm", có chỗ dựa, miễn đừng để bếp đối thẳng chậu.
Bếp hai dãy song song
Hai dãy tủ đối diện nhau, như trong khoang tàu. Hợp gian bếp dài vừa, có hai lối vào ở hai đầu.
Chỗ cần lưu ý là thế bếp đối thẳng chậu qua lối đi. Đặt lệch: chậu ở đầu dãy này, bếp ở cuối dãy kia. Lối đi giữa hai dãy chừng 1 đến 1,2 m.
Bếp đảo
Bếp đảo là một khối tủ đứng riêng giữa phòng, thường kết hợp với bếp chữ I hoặc chữ L. Đảo có thể là bàn chuẩn bị, quầy ăn sáng, hoặc chứa bếp từ, chậu rửa.
Đảo cần không gian: quanh đảo chừa khoảng 90 cm đến 1 m lối đi. Phòng bếp dưới chừng 12 m² thường không đủ cho một đảo thật sự dễ dùng; khi đó bàn đảo có bánh xe hoặc bàn bar áp tường hợp lý hơn.
Đặt bếp trên đảo thì lưng bếp không tựa tường, phong thủy cho là "không có chỗ dựa". Cách làm êm là đặt chậu hoặc chỉ dùng đảo làm bàn chuẩn bị, để bếp ở dãy tựa tường. Nếu vẫn muốn bếp trên đảo, cần máy hút mùi đảo đủ mạnh và chừa mép đảo rộng để trẻ không với tới nồi.
Chọn kiểu theo diện tích
| Diện tích bếp (tham khảo) | Kiểu phù hợp |
|---|---|
| Dưới 6 m², hẹp dài | Chữ I |
| 6–10 m², gần vuông | Chữ L |
| Hành lang dài, hai lối vào | Song song |
| 10–15 m² | Chữ L kèm bàn đảo nhỏ, hoặc chữ U |
| Trên 15 m² | Chữ U hoặc chữ L có đảo |
Bảng chỉ để định hướng; hình dáng phòng, vị trí cửa sổ và hộp gen mới quyết định cuối cùng.
Chọn kiểu theo thói quen nấu
Nhà nấu ít, chủ yếu hâm nóng và món đơn giản: bếp chữ I hoặc L nhỏ là đủ, dành chỗ cho bàn ăn rộng. Nhà nấu nhiều món, hay làm cỗ, gói bánh: cần mặt bàn dài, nên chọn chữ L dài hoặc chữ U.
Nhà có hai người cùng nấu: chữ L, chữ U hoặc bếp có đảo cho phép mỗi người một khu. Bếp chữ I hai người đứng là chen chúc.
Tủ trên, tủ dưới và chiều cao
Mặt bàn bếp thường cao khoảng 80 đến 90 cm; người nấu chính cao hay thấp nên thử đứng để chọn. Tủ trên cách mặt bàn khoảng 60 đến 70 cm. Đây là số đo thông dụng của các xưởng tủ bếp, có thể điều chỉnh theo người dùng.
Tủ trên quá sâu dễ đụng đầu; tủ trên ngay trên bếp ga cần đủ khoảng cách và có máy hút mùi chen giữa.
Lời dặn phong thủy chung cho mọi kiểu bếp
- Bếp tựa vào tường đặc, không tựa vào cửa sổ.
- Bếp không kẹp giữa chậu rửa và tủ lạnh.
- Người đứng nấu không quay lưng thẳng ra cửa bếp nếu tránh được; nếu không tránh được, treo một tấm gương nhỏ hoặc mặt inox sáng để nhìn thấy người vào.
- Bếp không nằm ngay đường thẳng từ cửa chính vào.
Các lời dặn này dễ đáp ứng nhất với bếp chữ L và chữ U, khó nhất với bếp đảo đặt bếp ở giữa.
Sai lầm hay gặp khi chọn kiểu bếp
- Làm đảo trong bếp chật vì thích, rồi lối đi chỉ còn 60 cm.
- Đặt chậu ở góc chữ L khiến người rửa bị kẹt.
- Bếp chữ U hẹp, hai cánh tủ dưới mở ra đụng nhau.
- Quên chỗ cho tủ lạnh, rồi đặt tủ lạnh sát hông bếp.
Ánh sáng và cửa sổ theo từng kiểu bếp
Bếp chữ I dọc tường thường chỉ có một cửa sổ ở đầu hồi, mặt bàn giữa dãy hay tối; nên lắp đèn dưới tủ trên chạy suốt dãy. Bếp chữ L và chữ U có lợi thế đặt chậu dưới cửa sổ ở một cạnh, vừa sáng vừa thoáng.
Bếp đảo cần đèn thả riêng trên đảo, đáy đèn cách mặt đảo khoảng 70 đến 80 cm, ánh trung tính để thái rau rõ màu. Bếp hai dãy song song có thể dùng một dải đèn trần chạy dọc lối đi giữa hai dãy.
Ngân sách: kiểu nào tốn hơn
Tính theo mét dài tủ, bếp chữ I rẻ nhất, chữ U đắt nhất vì nhiều tủ và phụ kiện góc. Bếp đảo tốn thêm vì phải đi ống nước, ống điện, có khi cả ống hút mùi xuyên sàn hoặc trần tới giữa phòng.
Nếu ngân sách hạn chế, ưu tiên chất lượng thùng tủ dưới chậu (chịu nước nhiều nhất), bản lề, ray kéo và mặt bàn; cánh tủ có thể thay sau. Đừng đổi kiểu bếp chỉ để "đẹp như ảnh" mà bỏ tiền khỏi những chỗ chịu lực và chịu nước.
Bếp nhà thuê: đổi kiểu mà không đục phá
Bếp thuê thường là chữ I sẵn có. Có thể biến thành chữ L bằng một xe đẩy hoặc bàn inox di động đặt vuông góc, thêm chỗ thao tác, không cần khoan đục. Tủ lạnh tách ra hốc riêng, đặt cách bếp.
Hoàn thiện bằng vài món trang trí
Mặt bàn đảo hay quầy bar là chỗ đẹp để đặt một bình hoa nhỏ hay vật trang trí gợi ý may mắn. Giữ mặt bàn thoáng, đồ trang trí đặt một góc, xa chậu và bếp.
Nếu thích một món nhỏ bằng đá tự nhiên đặt quầy bar, có thể xem nhóm đá quý phong thủy tại thegioiphongthuy.com; chọn món đế vững, không đặt sát mép quầy.